Vijf medewerkers justitie uit functie ontheven na dood gedetineerde

Demonstratie van de omstreden nekklem. De Inspectie van Veiligheid en Justitie onderzoekt het gebruik van de nekklem nadat deze methode was gebruikt bij de arrestatie van Mitch Henriquez waarna hij door zuurstoftekort overleed. Mogelijk is begin juni ook een gedetineerde overleden na gebruik van de nekklem. Foto ANP/Sander Koning

Justitie heeft vijf medewerkers van een landelijk bijstandsteam “vrijgesteld” van hun werkzaamheden vanwege mogelijke betrokkenheid bij de dood van een gedetineerde in de gevangenis in Alphen aan de Rijn. Dat laat het ministerie van Veiligheid & Justitie weten aan nrc.nl na een publicatie van De Telegraaf over deze zaak.

Het 40-jarige slachtoffer werd begin juni in zijn cel overmeesterd door een zogeheten landelijk bijstandsteam (dat in actie komt bij rellen, doorzoekingen bij gevaarlijke gevangenen of opstanden) waarbij volgens getuigen mogelijk een nekklem is gebruikt. In de nacht van 7 op 8 juni overleed hij in het ziekenhuis. Sindsdien zijn de vijf betreffende medewerkers niet langer werkzaam in dit team, zo meldt woordvoerder Jaap Oosterveen van het ministerie van Veiligheid & Justitie. De leden verrichten nog wel andere werkzaamheden in de gevangenis.

‘Onduidelijk of dood gedetineerde komt door nekklem’

In eerste instantie dacht Justitie, op gezag van de gevangenisdirectie in Alphen aan de Rijn, dat de gedetineerde vanwege hartfalen was overleden in het ziekenhuis. Twee dagen later liet het Openbaar Ministerie in Den Haag weten dat de doodsoorzaak nog niet vaststond en dat een onderzoek naar het overlijden was ingesteld. Volgens woordvoerder Nicolette Stoel zijn de vijf leden van het bijstandsteam “aangemerkt als verdachte”.

Volgens Stoel is “te vroeg om te zeggen” dat de gedetineerde is overleden vanwege het gebruik van de nekklem, zoals De Telegraaf schrijft. De dood van de 40-jarige man heeft mogelijk meerdere oorzaken, aldus de woordvoerder van het OM in Den Haag.

Familieleden melden aan De Telegraaf dat het stoffelijk overschot van de gedetineerde vol zat met verwondingen en en bloeduitstortingen aan onder andere hoofd en neus.

Nog een mogelijke dode door nekklem

Gisteravond meldde tv-programma EenVandaag dat de omstreden nekklem ook gebruikt werd bij een andere arrestant met mogelijke doodsoorzaak tot gevolg. Deze man overleed in 2013 toen hij in verwarde toestand geluidsoverlast veroorzaakte op het balkon van een logeeradres waar hij verbleef. Advocaat Gerald Roethof laat aan het tv-programma weten dat hij is overleden door zuurstofgebrek.

“De nekklem is toegepast, er zijn vijf agenten op deze meneer gaan liggen, voor mij is redelijk duidelijk dat ook de nekklem geleid heeft tot een dodelijk slachtoffer”.

De advocaat wil dat de betrokken agenten worden vervolgd voor dood door schuld. Afgelopen woensdag liet minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie weten dat de Inspectie Veiligheid en Justitie een onderzoek gaat instellen naar het gebruik van de nekklem na aanleiding van de dood van de Arubaan Mitch Henriquez. Dit onderzoek moet volgend jaar zijn afgerond.