Kijk, een spin die zeilt

Glijden over water is een tamelijk normale manier van reizen voor kleine spinnen. En behalve zeilen doen ze ook aan ballonvaren.

Foto Alex Hyde

Deze spin zeilt over het water als een rank bootje. Met de voorpoten of het achterlijf omhoog gestrekt vangt hij wind. Glijden over het water is een tamelijk normale manier van reizen voor kleine spinnen. Dat beschreef Morito Hayashi van de University of Nottingham in BMC Evolutionary Biology. „Het is interessant dat zulke algemene dieren dit onbekende gedrag vertonen”, mailt hij. Hayashi en collega’s uit het Verenigd Koninkrijk en Spanje gingen met opzet op zoek naar spinnen die over water kunnen reizen. Ze bezochten kunstmatige eilandjes in Britse vijvers en meren en vingen 325 willekeurige spinnetjes. Het zijn plekken waar van nature weinig spinnen leven. De meeste zijn hangmatspinnen: kleine spinnen die hun prooien vangen met een webje dat boven de grond hangt. Het zijn algemene soorten – de meeste leven ook in Nederland. Vaak is beschreven dat hangmatspinnetjes ‘ballonvaren’. Ze werpen draden spinrag uit en laten zich met de wind meevoeren. Zo leggen ze afstanden af van honderden meters, mogelijk zelfs tientallen kilometers. Het is gedrag dat veel voorkomt bij jonge of kleine spinnen. Dat deze spinnen ook op water zeilen, was onbekend. Hayashi liet de spinnetjes in het lab op een laagje water drijven en blies er voorzichtig lucht tegenaan. De helft van de spinnetjes deed niks. De andere helft stak twee voorpootjes omhoog en liet zich meedrijven. Gewone strekspinnen (Tetragnatha extensa) beheersen dezelfde truc. Als ze niet verder willen, gooien de spinnen rag uit dat aan iets hards vastplakt en zo als anker dient. Dat laatste is te zien op de foto. Een kleine minderheid van de hangmatspinnen gebruikte niet de poten, maar het achterlijf als zeil. Morito vermoedt dat de spinnen na een zeiltocht weer opstijgen: „Ik denk dat spinnen grote afstanden afleggen door een combinatie van ballonvaren en zeilen.”