Een miljoen kijkers voor een spectaculaire uitglijder

Voor het eerst in de geschiedenis kunnen we de Tour de France van binnenuit volgen. En we vinden het prachtig. Vooral valpartijen worden op YouTube duizenden keren bekeken. Camerafabrikant GoPro profiteert ervan.

Wielrenner Koen de Kort ligt op het asfalt in de vijfde etappe van de Tour de France.

De huid van de elleboog van IAM Cycling-renner Matthias Brändle krult op, terwijl hij hulpeloos langs je over het asfalt glijdt. Georg Preidler van Giant-Alpecin zet zich schrap als zijn fiets onder hem vandaan glipt, hij kijkt verbeten op het moment dat hij hard met z’n kont op de grond komt. Zijn fiets schiet tegen die van Tyler Farrar aan, en ook die kwakt tegen de weg.

We kijken massaal mee in die valpartij, door een ieniemienie-cameraatje dat is gemonteerd op de fiets van de Nederlandse Giant-Alpecin-renner Koen de Kort. We zitten zo middenin het peloton en krijgen uniek zicht op de sport.

Die filmpjes zijn populair: de vele valpartijen in de natte, vijfde Tour-etappe zijn achter elkaar gezet en ruim 40.000 keer bekeken op YouTube. Het filmpje van de ravage na de valpartij in de derde etappe van team Orica Greenedge is 1,4 miljoen keer bekeken. Het filmpje dat team LottoNL-Jumbo online zette van diezelfde valpartij ruim 130.000 keer.

Teamauto’s, verdwaasde renners, politiemotoren en ambulances racen door elkaar heen. De chaos is logischerwijs groot. Maar alleen renners en medewerkers wisten tot nu toe hoe groot. Door de cameraatjes in de Tour weten we een beetje hoe het moet voelen.

We kennen het van andere sporten

Dat gevoel van er middenin staan kennen we wel van beelden van dit soort ‘action cams’: camera’s die zo klein zijn dat iemand ze op het lichaam kan dragen zonder er last van te hebben. Thijs Zonneveld, AD-journalist en koersdirecteur van de Arnhem Veenendaal Classic, pionierde er in zijn koers al enkele jaren geleden mee. Maar de actiecam-beelden zijn vooral bekend van snowboarders, skiërs, bergbeklimmers, surfers, basejumpers en andere lui die hun leven graag in de waagschaal stellen voor indrukwekkende ‘pov’ (point of view) beelden.

GoPro is de bekendste fabrikant van dat soort camera’s. Ze sponsoren al jaren bekende extreme sporters en halen er miljoenen YouTube-views mee binnen. Hun nieuwste, de Hero4 Session, is het cameraatje waarmee de Tourrenners fietsen. Kost voor amateursporters in de winkel een slordige 400 euro, maar weegt dan ook slechts 74 gram én heeft een groothoeklensje.

Surfer Nick Woodman richtte GoPro in 2002 op, omdat hij zich eraan ergerde dat hij zijn surfcapriolen niet goed kon vastleggen. Niet professioneel, in elk geval. Vandaar de naam. Het geld voor het bedrijf verdiende hij in eerste instantie met het verkopen van kralenkettinkjes vanuit zijn Volkswagen-busje. Van de grove ‘point-and-shoot’ 35mm-cameraatjes met zelf genaaide riempjes die Woodman ontwierp, zijn het nu camera’s die met hoge resolutie filmen, WiFi ondersteunen, van afstand te besturen zijn, waterdicht en slechts 90 gram wegen. Vanaf 2004 verdubbelde de verkoop van de camera’s elk jaar. Woodmans vermogen wordt door Forbes op 2,4 miljard dollar geschat.

En nu zijn ze dus technisch goed genoeg, én licht genoeg, om ze op topwielrenners te plakken. Dat gewicht is belangrijk, want een renner laat liefst z’n broek nog uit als dat tijdwinst oplevert. Rob Ashwell, woordvoerder voor ploegenvereniging Velon, zegt: „We doen dit juist nu omdat ze zo licht zijn geworden. Bovendien is de techniek goed genoeg om de beelden snel online te krijgen. Dat moet immers vaak vanaf bovenop een afgelegen berg ergens diep in Frankrijk. Omdat ze zo licht zijn, heeft het gewicht echt geen effect. Maar een team zal er geen monteren op een renner die kans maakt een tijdrit te winnen. Dan nemen ze natuurlijk geen enkel risico.”

Populaire valpartijen

De filmpjes die veel worden bekeken en gedeeld, zijn vooral van de valpartijen. Dat is soms vreselijk beeld met kermende renners en zichtbare shock, maar die zijn wel het meest spectaculair. Dat vindt ook Ashwell, maar zegt hij, een van de mooiste aspecten van de wielersport is de ontsnapping. „En die zie je op andere manieren niet altijd. Want een etappe is lang en je weet nooit wanneer een ontsnapping plaatsvindt, dus is er niet altijd een helikopter. Maar met een cameraatje kun je echt zien hoe een renner om z’n schouder kijkt en ontsnapt. Dat is uniek beeld, dat we nog niet kenden. De techniek maakt het nu mogelijk, maar ook de verspreiding van sociale media maakt het makkelijker om dat soort mooie momenten met elkaar te delen. Daarom is het nu zo populair denk ik.”