‘Che’ Franciscus hekelt onrecht en vraagt indianen vergeving

Franciscus, die ook wel de paus van de armen wordt genoemd, heeft eerder gepleit voor meer sociale rechtvaardigheid. Maar hij deed het niet eerder in zulke harde bewoordingen.

De Boliviaanse president Evo Morales zet een traditionele Boliviaanse hoed op het hoofd van de paus in Santa Cruz. Foto AP / Eduardo Verdugo

Paus Franciscus heeft vannacht in een ongekende felle toespraak het sociale onrecht in de wereld aangeklaagd en vergeving gevraagd voor misdaden die door of uit naam van de kerk zijn begaan tegen de inheemse bevolking tijdens de verovering van Amerika.

Hij hield in de Boliviaanse stad Santa Cruz een toespraak van een uur tot de deelnemers van World Meeting of Popular Movements, een verzameling basisgroepen die zich inzetten voor armen en gemarginaliseerden. Naast hem stond de linkse president van Bolivia, Evo Morales, met een afbeelding van de revolutionair Che Guevara op zijn jas. De paus klonk soms als Che.

Do we realize that something is wrong in a world where there are so many farmworkers without land, so many families without a home, so many laborers without rights, so many persons whose dignity is not respected?
Do we realize that something is wrong where so many senseless wars are being fought and acts of fratricidal violence are taking place on our very doorstep? Do we realize something is wrong when the soil, water, air and living creatures of our world are under constant threat? So let’s not be afraid to say it: we need change; we want change [...]

I wonder whether we can see that these destructive realities are part of a system which has become global. Do we realize that that system has imposed the mentality of profit at any price, with no concern for social exclusion or the destruction of nature? If such is the case, I would insist, let us not be afraid to say it: we want change, real change, structural change. This system is by now intolerable.

Niet eerder in zulke harde bewoordingen

Franciscus, die ook wel de paus van de armen wordt genoemd, heeft eerder gepleit voor meer sociale rechtvaardigheid. Maar hij deed het niet eerder in zulke harde bewoordingen. Zo had hij het over een ‘nieuw kolonialisme’ ten koste van de armen en zwakken.

The new colonialism takes on different faces. At times it appears as the anonymous influence of mammon: corporations, loan agencies, certain ‘free trade’ treaties, and the imposition of measures of ‘austerity’ which always tighten the belt of workers and the poor.

Hij bood ook namens de katholieke kerk excuses aan voor de brute en wrede opstelling van de katholieke kerk en katholieke landen als Spanje en Portugal bij de verovering van Amerika, in de vijftiende en zestiende eeuw.

Many grave sins were committed against the native peoples of America in the name of God. [...] I ask that the Church “kneel before God and implore forgiveness for the past and present sins of her sons and daughters”.[6] I would also say, and here I wish to be quite clear, as was Saint John Paul II: I humbly ask forgiveness, not only for the offenses of the Church herself, but also for crimes committed against the native peoples during the so-called conquest of America.

We hebben hier veel te lang mee gewacht, zei de 78-jarige Argentijnse paus.

I also want for us to remember the thousands and thousands of priests who strongly opposed the logic of the sword with the power of the cross. There was sin, and it was plentiful. But we never apologized, so I now ask for forgiveness. But where there was sin, and there was plenty of sin, there was also an abundant grace increased by the men who defended indigenous peoples.