Tusk: we hadden harder grenzen moeten trekken

Tusk vindt dat Europa de Griekse regering te veel de indruk gaf dat lang onderhandelen zin had.

Foto Wouter van Vooren

Griekenland heeft te veel ruimte gekregen om eindeloos door te onderhandelen met Europa over schuldverlichting en minder bezuinigingen en hervormingen. Dat zegt Europees president Donald Tusk vandaag in een interview met NRC Handelsblad. „Ik denk dat er vanaf het begin harder grenzen getrokken hadden moeten worden. Het speelveld was te elastisch. De Griekse regering kon daaruit al snel de conclusie trekken dat lang dooronderhandelen zin had.”

Pas deze week, toen de Griekse banken al tien dagen dicht waren, stelden de regeringsleiders van de eurozone Athene een keiharde deadline. Morgenochtend moet Griekenland een voorstel indienen dat aan de Europese eisen voldoet. Anders komt er geen nieuwe financiële hulp en luiden de regeringsleiders op een ingelaste top zondag de Grexit in, dreigen ze.

Machtsstrijd met Juncker

Volgens Tusk was Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie (het dagelijks bestuur van de EU), van alle gesprekspartners het meest bereid om de Grieken de hand te reiken. Nadat de Griekse premier Tsipras op de valreep een referendum over het laatste Europese voorstel uitschreef, vertaalde Juncker dat in een emotionele speech als een keuze voor of tegen Europa. Tusk laat doorschemeren dat hij dat geen verstandige zet vond van Juncker, met wie hij een machtsstrijd uitvecht over aansturing van de EU. „Het is niet mijn taak om iemand te vermanen”, zegt Tusk hierover.

De EU bevindt zich volgens de Pool „op het meest kritieke moment” in haar geschiedenis. Dat Tsipras een referendum hield over het hulppakket heeft de kans op een succesvolle afloop volgens hem alleen maar verkleind. „Wat voor mij 100 procent vaststaat, is dat het Griekse referendum de manoeuvreerruimte zeer heeft beperkt. Als hij (Tsipras, red.) alsnog EU-noodsteun wil, moet hij voorstellen doen die tegen de logica van het referendum in gaan.”

Vluchtelingenquota

Ook in het Europees Parlement kreeg Tsipras het gisteren zwaar te verduren. In zijn inleiding vroeg de Griekse premier om een eerlijke deal die „licht aan het einde van de tunnel brengt”. Vervolgens ontspon zich een dynamisch debat. De Duitse christen-democraat Manfred Weber verweet Tsipras geen rekening te houden met de belangen van gewone mensen in arme landen als Slowakije die moeten meebetalen aan de redding van Griekenland. De liberaal Guy Verhofstadt schreeuwde dat hij boos was en vroeg Tsipras wanneer hij eindelijk met concrete hervormingsplannen komt.

Gisteren diende Griekenland formeel een verzoek in voor een nieuw hulppakket dat drie jaar zou moeten beslaan. Het kondigde aan bereid te zijn tot vergaande hervormingen.

Tusk zegt na zeven maanden in functie „geen geboren optimist” te zijn. „Ik kom in Brussel veel mensen tegen die geloven dat de EU nooit kan falen en altijd succesvol moet zijn. Maar dat is wat naïef.”

Tusk ziet dat het moeilijker wordt tot consensus te komen in Europa. Hij was tegen verplichte quota voor het opnemen van migranten, zoals de Commissie-Juncker wilde. De Pool vraagt om meer aandacht voor Oost-Europese landen als Hongarije en Bulgarije, die ook een groot vluchtelingenprobleem kennen. „Niemand praat daarover.”