Nog acht secretaresses op duizend werknemers

De secretaresse van vroeger is de smartphone van vandaag. Secretaresses worden nu meer gezien als projectmanagers.

Ze noemt zichzelf gewoon secretaresse, al klinkt dat ouderwetser dan ‘management assistent’ of ‘office manager’. „Een postbode blijft toch ook een postbode? What’s in a name, denk ik dan”, zegt Kelly van Keijzerswaard (35), Secretaresse van het Jaar in 2014 en sinds negen weken moeder.

Ze werkt bij Microsoft op Schiphol: een bedrijf met 8 secretaresses op 1.000 personeelsleden. „Als ik dat vertel tijdens de trainingen in het Nieuwe Werken die ik geef, is dat altijd de grootste schok voor de deelnemers.”

Secretaresse behoort tot de snelst krimpende beroepen, volgens het onderzoek Baanpolarisatie in Nederland van het Centraal Planbureau dat vandaag verschijnt. Tussen 1996 en 2014 daalde de werkgelegenheid voor secretaresses jaarlijks met 2,8 procent. Het aantal directiesecretaresses dook tijdens de crisis flink en is nu op hetzelfde niveau als tien jaar geleden (111.000), volgens CBS-cijfers. Maar het aantal ‘gewone’ secretaresses ging in een decennium van 98.000 naar 60.000.

Veel secretaressewerk is vervangen door de zakcomputers waar iedereen tegenwoordig mee rondloopt: de gsm. „We hebben niemand meer nodig om de telefoon voor de hele afdeling aan te nemen”, zegt Van Keijzerswaard. „En vroeger stond ik altijd bij de fax: nu krijgt iedereen alle berichten op zijn telefoon binnen. Afspraken maak je vaak ook niet meer: waarom zou ik dat doen als de manager zélf bij een klant zit en zélf zijn digitale agenda bij zich heeft?”

In plaats daarvan is het werk van secretaresses inhoudelijker geworden, zegt ze. „Het is nog steeds veel agendawerk, maar als ik voor mijn manager een reis naar Noorwegen plan, bedenk ik welke klanten prioriteit hebben en ligt het programma van minuut tot minuut vast.”

Van Keijzerswaard behoorde tot een van de eerste hbo-lichtingen bij Schoevers (1913), de gerenommeerde school voor directiesecretaresses die onlangs werd overgenomen door NCOI Opleidingen. „De secretaresses met mbo 1 en mbo 2 die veel handmatig werk deden, verdwijnen, ja”, zegt woordvoerder Damaris Beems. „Maar aan de andere kant is er een toenemende vraag naar hoogopgeleiden. Secretaresses worden meer gezien als projectmanagers.”

Schoevers geeft ook nog steeds een baangarantie aan studentes — of een voucher van 2.500 euro voor een Schoevers-training als het onverhoopt niet lukt om werk te vinden. „Er stromen jaarlijks tussen de 650 en 1.000 studentes in”, vertelt Beems. „En het zijn nog altijd voor 99 procent vrouwen met altijd wel een verdwaalde jongen ertussen.”