Het leed dat ov-chipkaart heet

Foto ANP

Precies een jaar, zolang reis je al verplicht met de ov-chipkaart. Een wereldprimeur: geen ander land heeft een chipkaart als vervoersbewijs voor het hele openbaar vervoer. Maar vlekkeloos gaat het nog lang niet. Deze vier klachten komen het vaakst binnen bij OV loket, de ombudsman voor het openbaar vervoer.

1. Wat is die kaart duur

De prijs van de chipkaart (7,50 euro) en het minimumsaldo (20 euro) zijn de grootste ergernissen. Treinvervoerders hebben het minimumsaldo ingevoerd als waarborg, omdat ze niet willen dat mensen ‘op krediet’ reizen. NS benadrukt dat enkeltjes nog altijd mogelijk zijn. Reizigers betalen wel een euro toeslag voor de eenmalige “wegwerpchipkaart”, of moeten een e-ticket op voorhand printen.

2. Moet het zo omslachtig allemaal?

Abonnementhouders klagen vooral over veranderde voorwaarden die reizen met de trein omslachtiger en duurder maken. Zo is er de vaste toeslag van 25 euro in de spits om van tweede naar eerste klasse op te waarderen. Voor het afschaffen van het papieren kaartje kon dit, afhankelijk van het traject, goedkoper. Omgekeerd kunnen reizigers met een eerste klas Traject Vrij kaart niet meer naar tweede klasse afwaarderen. Dit wordt gedaan door reizigers die voor hun werk eerste klas reizen, maar privé buiten hun afgekochte traject graag in de tweede klas willen zitten.

Ook is de ‘samenreiskorting’ omslachtiger geworden. Vroeger volstond een papieren kaartje om maximaal drie personen met 40 procent korting mee te laten reizen. Nu heeft iedere reiziger een ov-chipkaart met minimaal 10 euro saldo nodig en moet de korting bij iedere kaart, voor iedere rit, aan een automaat worden opgeladen.

3. Dat eeuwige in- en uitchecken

Veel reizigers vinden in- en uitchecken vervelend. Gewoon opstappen met een papieren abonnement in de achterzak gaat niet meer en in- en uitcheckpalen staan volgens OV loket soms op onlogische plaatsen. In april lanceerde Translink Systems (TLS), uitgever van de ov-chipkaart, samen met de meeste vervoerders uitcheckgemist.nl om gemakkelijker geld terug te vragen.

Toch valt het volgens NS wel mee met de vergeetachtigheid van reizigers. “Van de dagelijkse reizigers vergeet zo’n half procent het wel eens, bij incidentele gebruikers is dat twee procent”, zegt een woordvoerder. Het sluiten van de poortjes maakt vergeten in- of uit te checken onmogelijk. Het stelt vervoerders wel voor de uitdaging om stations toegankelijk te houden voor niet-reizigers, zonder chipkaart.

4. Waar is mijn dalurenkorting gebleven?

Heel leuk, één betaalmiddel voor verschillende vervoerders, maar het werkt nog niet vlekkeloos. Kijk maar naar de dalurenkorting. Voor reizigers die vertrekken in de daluren en overstappen tijdens de spits op een trein van dezelfde vervoerder, blijft de dalkorting geldig. Maar reizigers die overstappen op een andere vervoerder verliezen de dalkorting, en zetten de rit voort volgens het spitstarief.

Meer keuze

De chipkaart is goed voor de vervoerder maar niet gebruiksvriendelijk voor de klant, vinden OV loket en reizigersorganisatie Rover. Daarom wil NS reizigers meer keuze bieden. Zo wordt geëxperimenteerd met achteraf betalen en onderzoekt TLS de mogelijkheid om in te checken met een bankkaart of mobiele telefoon. Een woordvoerder van TLS:

“Het systeem is nu volwassen, en het is tijd om het gemak van reizigers te verbeteren.”