Minder vrouwen in beeld bij publieke omroep

Ondanks ‘prestatieafspraak’ meer mannen in tv-programma’s.

Het aantal vrouwen in televisieprogramma’s op de publieke omroep is de afgelopen vijf jaar gedaald. Dit terwijl de NPO in 2010 een ‘prestatieafspraak’ sloot met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om het aantal vrouwen in beeld de komende vijf jaar te laten toenemen. Met name bij de grote dagelijkse talkshows (De Wereld Draait Door, Pauw en Jinek) zijn vrouwen zwaar in de minderheid.

Dat blijkt uit een inventarisatie van de NPO en onderzoek van de LJS Nieuwsmonitor in opdracht van NRC Handelsblad. Het Commissariaat voor de Media, dat toezicht houdt op naleving van de afspraken, heeft hierover vorige week een brief gestuurd aan staatssecretaris Dekker (VVD).

In 2010 was 37,6 procent van de mensen in beeld op NPO1, NPO2 of NPO3 een vrouw. Dat is vijf jaar later gedaald naar 35,4 procent. Met name bij opinie- en nieuwsprogramma’s zijn vrouwen ondervertegenwoordigd. Bij de talkshows was vorig seizoen driekwart van de gasten man. DWDD had de meeste mannen aan tafel: 82 procent. Jinek (73 procent) en Pauw (72 procent) doen het iets beter.

Bestuurslid Shula Rijxman van de NPO noemt de cijfers in een reactie „niet goed genoeg”. De komende jaren worden programma’s bij de inschrijving strenger door de NPO beoordeeld op diversiteit.

De publieke omroep probeert al jaren om programma’s aan te zetten om de man-vrouwverhouding meer gelijk te trekken. In 2013 presenteerde Rijxman in De Wereld Draait Door een lijst met nieuwe vrouwelijke deskundigen en experts, in de hoop dat programmaredacties daar uit zouden putten. Ondanks dat Rijxman zegt bij sommige programma’s sindsdien verbetering te zien, is het totaal aantal op televisie zichtbare vrouwen juist verder gedaald.

In de vier grote dagelijkse talkshows in Nederland (De Wereld Draait Door, Jinek, Pauw en RTL Late Night) schoven het afgelopen seizoen ruim vijfhonderd verschillende vrouwen aan als gast. Daar staan 850 verschillende mannen tegenover. Voormalig politiek journalist Ferry Mingelen zat er met 25 optredens het vaakst. Sidekicks zijn in het onderzoek niet meegerekend.

De oorzaak voor de daling lijkt te liggen in het toenemend belang van ‘gezichten’ op televisie. Tv-programma’s zoeken in hun eigen netwerk en komen zo vaak op dezelfde deskundigen – vaak mannen – uit. De programma’s zeggen op hun beurt dat het doorgaans veel moeite kost een vrouw te vinden die geschikt is én bereid is om mee te doen aan het programma.