De poëzie komt naar je toe deze zomer

Hoe lees je een gedicht? Ellen Deckwitz geeft een cursus, iedere donderdag in nrc.next. Vandaag: bloemlezingen en poëziefestivals.

Illustratie Jenna Arts Illustratie Jenna Arts

De zomer is fantastisch! Niet vanwege de vrije dagen en het weer maar omdat je juist in de zonnemaanden dingen kan leren waar je deze hele incarnatie lang nog plezier van hebt, zoals zwemmen, bier drinken en tongen. Dat soort kundes leer je op vakantie eigenlijk vanzelf. Maar stel nou dat je in je vakantie een begin wilt maken met het lezen van gedichten. Er is zóveel. Waar moet je beginnen?

Op dat soort momenten kan je terugverlangen naar je zomervakanties in de jaren negentig. Toen had je verzamel-cd’s getiteld NEW HITS TMF EURO TOP 40 en AANGENAAM KLASSIEK. Die zette je op zodra je in een wagen vol familie en kampeerspullen naar het Oostblok trok. Eenmaal voorbij de Roemeense grens kon je alles meezingen. Bestonden er maar van die verzamelingen met poëzie, waardoor je in korte tijd een keur van dichters kan ontdekken… Maar wacht! Die zijn er!

De eerste categorie verzamel-cd-van-de-dichtkunst zijn natuurlijk bloemlezingen. Je kan bijvoorbeeld beginnen met Domweg gelukkig in de Dapperstraat, waarin de bekendste Nederlandse gedichten van de afgelopen tienduizend jaar zijn opgenomen. Wie op zoek is naar een fikse dosis actuele poëzie, moet Met dat hoofd gebeurt nog eens wat (samengesteld door Arie Boomsma!) openslaan: tweehonderd hedendaagse dichters om heerlijk door te grasduinen! Niet te missen voor de lolsmurfen is Ik wou dat ik twee hondjes was, een bundel vol nonsens- en pleziergedichten, uitermate geschikt voor bij het kampvuur of de barbecue, waarin het werk van wijlen Drs. P flink is vertegenwoordigd. En voor het marineren van je liefdesleven is er de aanrader Gedichten voor Vrouwen, onder redactie van Dieuwertje Mertens: waardoor mannen en vrouwen het zwakke geslacht een stuk beter leren begrijpen.

Hoe lees je nou zo’n bloemlezing? Pak een potlood. Als een gedicht je aanspreekt, dan zet je daar een krul/hartje/swastika bij. Dat kan je later herlezen, of een bundel van de desbetreffende dichter van aanschaffen. Lees maximaal tien gedichten per dag, niet meer, want het is vakantie en die gezinsverpakking Durex moet ook op.

Bloemlezingen zijn te gek, maar in deze tijd van Dolby Surround en Imax verlang je soms naar iets interactievers. Gelukkig heeft God daarvoor het poëziefestival geschapen. Zo is er het beroemde driedaagse Dichters in de Prinsentuin in Groningen op 17, 18 en 19 juli, waar een keur van dichters uit binnen- en buitenland haar opwachting maakt. Of reis af naar Deventer op 1 augustus voor het Tuinfeest, waar inmiddels iedere bekende Nederlandse dichter al eens voordroeg. Voor de Randstedeling: Poëziefestival Dichters in Elswout, nabij Haarlem, is een topper, met dit jaar onder andere Joke van Leeuwen, Kira Wuck en Charlotte van den Broeck. Op 23 augustus gaat het daar los.

De mensgeworden versie van valeriaan

Een van mijn grote ontdekkingen op zo’n festival was dichter Nyk de Vries, die dit jaar bij zowel het Tuinfeest als op Lowlands zal optreden. Als hij het podium betreedt, denk je dat je te maken hebt met de mensgeworden versie van een valeriaantablet, zoveel rust straalt hij uit. Maar dan begint hij geweldige poëzie voor te dragen zoals het hiernaast afgedrukte ‘Tijger’. Soms begeleid met muziek uit een machientje, soms met zijn mondharmonica. Als je geluk hebt, doet hij er zelfs een dans bij. Ik heb die man in zijn eentje honderden harten voor de poëzie zien winnen. Geloof me, een optreden van De Vries wil je niet missen!

Tot slot: er zijn genoeg muziek- en theaterfestivals met poëzie in de randprogrammering, zoals Lowlands, Zwarte Cross en De Parade. Zo moeilijk is het dus niet om kennis te maken met diverse dichters en hun werk. Haal zo’n Kruidvattreinkaart en ga op pad! En doe in je tas een bloemlezing. Ik garandeer je dat het dan pas echt een mooie zomer wordt.