Dag secretaresse, hallo robot

Foto AP

De robotisering en automatisering leiden nu al tot meer ongelijkheid voor middelbaar opgeleiden. Het aandeel van middelbaar opgeleiden in de totale loonsom in Nederland is tussen 1980 en 2009 met 5 procentpunt gekrompen. Ook daalt de werkgelegenheid voor middelbaar opgeleiden ten opzichte van zowel laag- als hoogopgeleiden door de snelle opmars van ICT.

De stijgers en de dalers

De snelst verdwijnende beroepen zijn bijvoorbeeld drukkers, productiemedewerkers, secretaresses en aanvoerders in de industrie en bouw: allemaal beroepen in het middensegment van de arbeidsmarkt. Tot de snelst groeiende beroepen daarentegen behoren bijvoorbeeld managers van zorginstellingen, zakelijke dienstverleners en financieel specialisten. Maar tegelijkertijd zitten er in het groeilijstje ook enkele beroepen in het middensegment: sociaal werkers, sportinstructeurs en kinderleidsters.

Dat staat in het rapport ‘Baanpolarisatie in Nederland’ dat het Centraal Planbureau (CPB) vandaag publiceert. De auteurs zijn CPB-onderdirecteur en hoogleraar economie Bas ter Weel en wetenschappelijk medewerker Wiljan van den Berge.

Routinematig werk

De snelle technologische ontwikkelingen raken vooral middelbaaropgeleiden, omdat computers hun routinematige werk overnemen, zoals boekhouden en machines besturen. Hoogopgeleiden hebben vaker analytische beroepen en laagopgeleiden doen meer dienstverlenend werk. Een nuancering van de onderzoekers is dat de effecten in Nederland gering zijn in vergelijking met andere landen.

Middelbaar opgeleiden (mbo 2-4-diploma) vormen een diverse groep van bijna drie miljoen mensen, eenderde van de beroepsbevolking. De werkloosheid onder middelbaar opgeleiden is sinds de jaren negentig gegroeid ten opzichte van hoogopgeleiden en ook de langdurige werkloosheid is hoger. Vorig jaar groeide de werkloosheid onder mensen met een mbo 2-4-diploma naar 7 procent.