Column

Scheiden op de televisie

Verdriet in Tussen Mensen op NPO2

Televisiemakers brengen graag mensen bij elkaar. Je hebt Memories en Spoorloos waarin verloren geraakte familieleden en elkaar uit het oog verloren liefdes weer (huilend) herenigd worden. En er zijn de niet stuk te krijgen datingprogramma’s waarin mensen al dan niet naakt op een eiland, in een caravan met Robert ten Brink of in een duistere kamer worden aangemoedigd een relatie met elkaar aan te gaan.

Gisteren was het de avond van de relatietherapie. Want al die relaties hebben veel onderhoud nodig. Het begon met Samantha en Michael nemen er nog eentje (een kind wordt daarmee bedoeld) op RTL5 waarin realityster Samantha en haar vriend kibbelend worden gevolgd tijdens de zwangerschap – zo moet het niet, lijkt dat programma te zeggen.

Daarna had je Lauren! En de Liefde op NPO3 waarin Lauren Verster het geheim van liefde en (goede) relaties onderzoekt. Ze ging op een singlereis naar Engeland, boekte een gigolo en reisde naar Oekraïne waar de vrouwen smachten naar Nederlandse mannen.

Vervolgens was er nog de dramaserie Divorce op RTL4 waarin drie (ongelukkige) mannen worden gevolgd vlak na hun scheiding (korte versie: ze proberen allemaal zo snel weer aan de vrouw te komen) en er was de speelfilm Liever Verliefd waarin een vrouw trouwt met twee mannen omdat ze niet kan kiezen. De film werd uitgezonden door de NCRV – die had ik ook niet zien aankomen.

Maar het pièce de resistance was natuurlijk de documentaire Tussen Mensen op NPO2 waarin filmmaker Maasja Ooms een echtpaar volgt tijdens 19 relatietherapiesessies. Ze waren 33 jaar getrouwd maar leed uit het verre verleden was nog vers en de therapeut trok er zo de pleister af waar wij bij waren.

Hij was gaan drinken door zijn liefdeloze opvoeding in het katholieke jongensinternaat; zij had hem geslagen omdat ze nooit had geleerd zich te uiten door haar afwezige, dominante moeder. Ze hadden het elkaar en zichzelf nooit vergeven.

Het was een knapgemaakte documentaire, ongelooflijk eigenlijk hoe de filmmaakster in een uurtje het hele verhaal goed gestructureerd in elkaar had gemonteerd, maar ik vroeg me steeds af: waarom doen deze mensen hieraan mee – ze heten Ans en Chris en moeten toch ook morgen weer naar de supermarkt – maar daar gaf de film geen antwoord op.

Na afloop vroeg ik me vooral af waarom deze mensen zo graag bij elkaar wilden blijven, of het de pijn van de sessies waard was geweest – dat was voor mij niet duidelijk geworden. Ik vroeg me ook af waarom er eigenlijk geen goed, wekelijks ‘scheidingsprogramma’ op tv is, over de problematiek waar tegenwoordig bijna de helft van de stellen mee kampt.

Natuurlijk brengt de tv graag mensen bij elkaar. En helpt ze bij elkaar te blijven. Al die pogingen zijn ook te prijzen. Maar als het écht niet meer gaat, is er geen programma dat je leert de pijn, de woede, de jaloezie, de vertwijfeling, het verdriet en de verlamming achter je te laten en je weer open te stellen voor het leven.

Daar laat de tv vooralsnog een groeimarkt liggen.