Teruglezen: Grieken willen 3-jarig programma - Tsipras belooft snelle hervormingen

Dat was het voor vandaag

We sluiten het liveblog af voor vandaag. De belangrijkste gebeurtenissen van vandaag:
- Griekenland heeft vanochtend officieel een verzoek ingediend tot een nieuwe lening vanuit het ESM, het speciale noodfonds van de eurozone. In de brief vragen de Grieken om een driejarig programma. De regering heeft beloofd om volgende week met concrete hervormingen te komen wat betreft de belastingen en de pensioenen.
- Naar verwachting vindt eind deze week een nieuwe eurogroep plaats. Vandaag zou het gremium van ministers van Financiën van de eurolanden telefonisch met elkaar spreken, maar dat is afgelast.
- De banken in Griekenland blijven nog langer dicht. Hoe lang, is nog niet duidelijk. De banken kunnen alleen open als ze extra liquiditeit krijgen, en dat is niet gebeurd. Naar verluidt heeft de Europese Centrale Bank namelijk vandaag besloten de noodliquiditeit ELA niet verder te verhogen. Ondernemers in Griekenland hebben de regering ondertussen gewaarschuwd voor een 'golf van werkloosheid' als de banken niet snel opengaan.

En tot slot: er kwam niet veel nieuws uit, maar het werd wel een veelbesproken optreden. De Griekse premier Tsipras was vandaag op bezoek bij het Europees Parlement. Hij moest toehoren hoe tientallen Europarlementariërs uit alle politieke richtingen en windstreken tegen hem van leer trokken. Meest opvallend was het optreden van de leider van de liberale fractie, de Belg Guy Verhofstadt. Bekijk zijn boze speech op nrc.nl.

'ECB wijzigt steun voor Griekse banken niet'

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft het plafond voor de noodsteun aan Griekse banken woensdag zoals verwacht niet aangepast. Dat meldde persbureau Bloomberg op basis van ingewijden.

De ECB heeft het maximale bedrag dat via de Griekse centrale bank aan noodsteun (ELA) kan worden verleend al bijna twee weken niet meer verhoogd. Mede daardoor zijn de Griekse banken al anderhalve week dicht. Eerder op de dag werd al gemeld dat de banken in ieder geval deze week niet meer open gaan. (ANP)

Meerderheid economen: Grexit waarschijnlijk

Reuters vraagt al jaren aan economen van bijvoorbeeld financiële instellingen of ze denken dat een vertrek van Griekenland uit de euro waarschijnlijk is. Al jaren antwoordt een meerderheid van hen ontkennend. Tot vandaag: voor het eerst gaf meer dan 50 procent van de 57 ondervraagde economen aan dat ze een Grexit wél waarschijnlijk achten.

Kritische Griekse journalisten onder vuur

Televisiejournalisten in Griekenland die de afgelopen weken kritisch waren over de Syriza-regering en voorafgaand aan het referendum voor een 'ja' hebben gepleit, worden stevig aangepakt. Dat schrijft de Oostenrijkse krant The Age.

Drie instanties hebben onderzoeken ingesteld: het openbaar ministerie, de mediawaakhond van de regering en de journalistenvakbond. De betreffende journalisten zouden niet evenwichtig genoeg verslag hebben gedaan van het debat in Griekenland. Ze zouden hiermee de Griekse kieswet hebben overtreden, zo schrijft The Age. De onderzoeken zouden zijn ingesteld naar aanleiding van klachten van kijkers.

Negen anchors van de commerciële tv-stations Mega, SKAI en ANT1 zouden zijn ondervraagd. De directeur van SKAI heeft op Facebook fel uitgehaald naar Tsipras:

"Jullie kan mij niet stil krijgen, wat jullie ook doen. Geen enkele machthebber is dat ooit gelukt, en jou dus ook niet.

Spaanse premier: de Griekse toon is anders

Foto: AP / Paul White

Rajoy vandaag tijdens een persconferentie. Foto: AP / Paul White

De Spaanse premier Mariano Rajoy gebruikte muzikale metaforen om de huidige stand van zaken in de Griekse crisis te omschrijven. Tijdens een persconferentie in Madrid zei hij dat de "melodie" die de Grieken momenteel spelen anders klinkt, "namelijk beter". Hij is nu in afwachting van de "songtekst" van de Grieken die morgen moet komen.

De regering van Tsipras diende eerder vandaag een officiële nieuwe aanvraag aan bij het noodfonds ESM. Het land heeft tot morgen gekregen om met meer details te komen. Rajoy:

"Ik hoop dat dat gaat lukken. Griekenland heeft veel tijd verloren de laatste maanden.

Ondernemers waarschuwen voor "golf van ontslagen"

Als de Griekse regering er niet in slaagt om een deal te sluiten met de geldschieters, dan volgt "een explosie van werkeloosheid". Daarvoor waarschuwen Griekse ondernemers en toeristische organisaties in een open brief aan de regering van Tsipras.

Als de banken niet snel openen, zullen de gevolgen voor de werkgelegenheid "dramatisch" zijn, schrijven de belangenorganisaties in de brief.

"Dan zullen alle opofferingen van de Griekse bevolking in de afgelopen vijf jaar volledig teniet worden gedaan."

Twitter avatar dgatopoulos Derek Gatopoulos Industry leaders warn of "unemployment explosion" unless deal found soon #Greece http://t.co/cHWT87k82E

Momenteel zit meer dan een kwart van de Grieken werkloos thuis. Door de crisis zijn sinds 2010 bijna een miljoen banen verdwenen in het land, vooral in de private sector.

Banken blijven nog langer dicht

Ze zijn al acht dagen gesloten, maar de banken in Griekenland blijven ook na vandaag nog dicht. Dat schrijft Reuters. Hoelang precies is nog niet duidelijk. De regering wil op die manier een bankrun voorkomen, wat inhoudt dat mensen en masse hun geld van hun rekeningen halen vanwege de huidige crisis. Er geldt momenteel een pinlimiet van 60 euro per dag, maar banken hebben zelfs moeite voor die bedragen de automaten gevuld te houden.

Kijken: de woedende Verhofstadt

Lees ook ons artikel bij deze video.

'Zo'n zinnetje is nog niet genoeg'

Onze correspondent in Griekenland, Marloes de Koning, over het bij het ESM ingediende document:

"Hiermee is het verzoek om een derde steunprogramma gedaan. Dat is echter het gemakkelijke deel, de formaliteit. Het wachten is op de onderliggende voorstellen voor hervormingen en bezuinigingen. Daar draait het echt om. Die moeten door de instituties, de vroegere trojka, worden doorgerekend. Op basis daarvan worden eventuele onderhandelingen gevoerd.”

En wat moeten we met de belofte van de pensioen- en belastinghervormingen zo spoedig als volgende week?

"Zo’n zinnetje is natuurlijk niet genoeg. Daar horen concrete voorstellen en berekeningen bij."

Dit zou het document zijn...

...dat nu bij het ESM ligt, waarin Griekenland vraagt om nieuwe noodsteun. Het debat in het Europees Parlement is inmiddels afgelopen.

Twitter avatar ThePressProject ThePressProject #BREAKING THIS IS THE GREEK REQUEST TO THE ESM #GreekCrisis #Greece http://t.co/xneqAtchEU

Opvallend eraan:

  • Griekenland wil een driejarige leningconstructie
  • Griekenland belooft mogelijk volgende week al hervormingen door te voeren wat betreft de belastingen en de pensioenen

Tsipras: keuze om te bepalen hoe we doelstellingen halen

  • Tsipras mocht reageren op wat er de afgelopen uren is gezegd door de verschillende Europarlementariërs:
  • Heeft Griekenland geloofwaardige voorstellen gedaan? Dat moet iedereen zelf maar beoordelen. Tsipras betreurt het beeld dat er geen voorstellen zijn gedaan.
  • Griekenland belooft de doelstellingen te halen die nodig zijn op basis van alle geldende regels, maar Tsipras zegt dat het land als soevereine regering mag bepalen waar de lasten worden gelegd
  • Als Griekenland als doel had, zo zei Tsipras, om de euro te verlaten, dan had hij niet meteen na het referendum toenadering hebben gezocht
  • Het land wil niet steeds schulden blijven terugbetalen met nieuwe leningen
  • Morgen zullen er "zeer specifieke" voorstellen voor hervormingen liggen

Telefonisch beraad eurogroep gaat niet door

Het telefonische onderhoud dat de ministers van Financiën van de eurogroep vanmiddag zouden hebben over de nieuwe Griekse voorstellen gaat niet door. Michel Reijns, de woordvoerder van eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, meldt op Twitter dat de eurolanden op een lager niveau dan dat van de ministers van Financiën de voorstellen eerst zullen doornemen. Naar verwachting wordt er eind deze week opnieuw een bijeenkomst van de eurogroep ingepland. Die moet dan, voorafgaand aan de Europese top van zondag, eindelijk tot een akkoord leiden.

Twitter avatar MichelReijns Michel Reijns Request for ESM support received from Greek government, will be dealt with EWG today. No #Eurogroup teleconference #Greece

Grieken lenen op kapitaalmarkt

De Grieken kunnen nog lenen op de internationale kapitaalmarkt. Athene heeft vanochtend met een uitgifte van kortlopend staatspapier 1,625 miljard euro opgehaald. Op de obligaties met een looptijd van een halfjaar wordt 2,97 procent rente betaald, net zoveel als bij een vergelijkbare veiling vorige maand.

De leningen zijn nodig omdat Griekenland op 10 juli voor 2 miljard euro aan schulden moet aflossen. Volgens Griekse media wordt de rest van dat geld later in de week opgehaald via een aanvullende veiling van kortlopend schuldpapier.

'ECB buigt zich vanmiddag over noodsteun'

De Griekse banken, die nog altijd gesloten zijn, hebben meer financiële steun van de Europese Centrale Bank (ECB) nodig om weer open te kunnen gaan. De ECB houdt vanmiddag een 'conference call' over een nieuw verzoek van de Grieken om de noodliquiditeitssteun (bekend als 'ELA') op te hogen. De ECB besloot eerder deze week het maximumbedrag aan ELA (89 miljard euro) ongewijzigd te laten.

Twitter avatar SpiegelPeter Peter Spiegel The @ECB gov council to hold conference call this afternoon after Bank of #Greece req for more ELA. Latest updates: http://t.co/jXCIbeVNq8

Het is sterk de vraag of de Grieken gezien hun financiële situatie nog op extra steun van de ECB kunnen rekenen. De Griekse banken moeten van de ECB extra onderpand leveren om aanspraak te maken op de 89 miljard. Het onderpand bestaat vooral uit Griekse staatsobligaties en door de staat gegarandeerde bankobligaties. Omdat de Griekse staat de facto bankroet is, waardeerde de ECB het onderpand eerder verder af. Er was al een afwaardering (een ‘haircut’) en die wordt nu groter. Hoeveel groter maakte de ECB niet bekend. Volgens betrokkenen hebben de Griekse banken net genoeg onderpand voor de 89 miljard. Maar het signaal is duidelijk: er zijn grenzen aan wat de ECB voor Griekenland kan doen.

De Franse centrale bankpresident en ECB-bestuurslid Christian Noyer sprak zich vanochtend nog streng uit op de Franse radio. Hij zei dat de ECB de noodsteun aan de Grieken "moet staken" als er geen akkoord komt tussen Griekenland en de andere eurolanden.

Zuid-Europese obligaties blijven in trek

Ondanks de toenemende onzekerheid over de toekomst van Griekenland in de eurozone, komt er geen extra druk te staan op de staatsleningen van andere Zuid-Europese eurolanden. De rendementen op Portugese, Spaanse en Italiaanse leningen daalden, wat aangeeft dat de vraag naar die obligaties toenam.

Daarmee toont de obligatiemarkt een geheel ander beeld dan in de donkerste jaren van de Europese schuldencrisis. In die tijd stuwden bijvoorbeeld toenemende zorgen over een Grexit de rentes van andere landen in de periferie van de muntunie tot onhoudbare niveaus. Afgelopen jaar hebben steunmaatregelen van de Europese Centrale Bank (ECB) er echter voor gezorgd dat de Zuid-Europese rentes sterk zijn gedaald.

Handelaren schrijven ook de ontwikkelingen van de afgelopen dagen toe aan de ECB. Die koopt sinds maart voor 60 miljard euro per maand aan obligaties op, en richt zich daarbij hoofdzakelijk op staatsleningen.

Een observatie

Hier lijkt het een beetje op, al krijgt Tsipras nog wel een weerwoord natuurlijk:

Twitter avatar KustawBessems Kustaw Bessems 'Dank voor uw praatje, meneer Tsipras. Neem plaats. Gaan we u nu met een paar honderd man uitkafferen in alle talen die we kunnen bedenken.'

Officieel verzoek bij ESM binnen

Griekenland heeft vanochtend officieel een verzoek tot een nieuwe lening vanuit het speciale noodfonds van de eurozone ingediend, heeft een woordvoerder van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) gezegd.

De eurogroep (de ministers van Financiën) gaan nu naar het verzoek kijken. Het toekennen van de steun is in feite een politieke beslissing, schrijven correspondent Stéphane Alonso en buitenlandredacteur Wilmer Heck straks in NRC Handelsblad:

"Als eurolanden eind deze week de Griekse plannen goedkeuren, zijn EU-ambtenaren in staat om binnen enkele dagen een nieuw hulppakket samen te stellen. Ze kennen de Griekse financiële situatie ondertussen door en door. De enige onbekende factor is in hoeverre de Griekse economie sinds het sluiten van de banken verder in het slop is geraakt. Een analyse daarvan moet bepalen hoe omvangrijk het derde steunpakket moet zijn. Vóór het Griekse referendum werd uitgegaan van zo’n 30 miljard euro. Naar verwachting is dat bedrag ondertussen flink opgelopen, al is onduidelijk hoe hoog."

Nog even meekijken? Dat kan

Het is een verbaal spektakel in het Europees Parlement, nog steeds. Meekijken kan, eveneens nog steeds, bij de NOS.

Nog even over Verhofstadt

Onze correspondent zet vraagtekens bij iets wat Verhofstadt eerder tegen Tsipras zei:

Twitter avatar tijnsadee Tijn Sadée Deze tekstballon van @GuyVerhofstadt is heel moeilijk: wie bedoelt hij met 'we', en op wie is hij nog meer boos dan? http://t.co/moKC49Fivj

Parlementariërs mogen allemaal zegje doen

Een grote groep europarlementariërs krijgt een minuut of twee spreektijd om zich te richten tot Tsipras. Dat wordt bijna afgerond, waarna na een pauze Tsipras een weerwoord mag geven.

Le Pen zegt min of meer hetzelfde

Niet geheel verrassend zegt Marine Le Pen van het eveneens eurosceptische Front National dat Tsipras er verstandig aan doet de eurozone te verlaten.

Farage: toon wat moed, en verlaat de euro

Nigel Farage van de eurosceptische UKIP zegt tegen Tsipras dat als hij écht moed wil tonen, hij uit de euro moet stappen. "Met opgeheven hoofd".

Twitter avatar owenjbennett Owen Bennett .@Nigel_Farage says Tsipras should lead Greece out of the eurozone with "your head held high"

Verhofstadt gaf advies

Een nog net niet rood aangelopen Verhofstadt trok van leer tegen Tsipras, die een glimlach af en toe niet kon onderdrukken. Zo gaf hij de Griekse premier enkele adviezen:

  • Stop met het cliëntelisme en kom met wetgeving daartegen. Tsipras en partij Syriza maken zich er zelf ook schuldig aan
  • Zet de publieke bankensector om in een particuliere
  • Open bepaalde beroepen die nu nog gesloten zijn voor mensen
  • Stop met privileges voor onder meer de orthodoxe kerk, het leger, politieke partijen en de eigenaren van schepen

Een boze Verhofstadt

"We zijn aan het slaapwandelen richting een Grexit", aldus een boze Guy Verhofstadt tegen Tsipras. Hij deelde ook een sneer uit:

"U komt steeds maar niet met concrete voorstellen voor bezuinigingen!"

Weber: u splijt Europa, meneer Tsipras

Aldus Manfred Weber, van de christendemocratische Europese Volkspartij:

Onze correspondent Tijn Sadée:

Twitter avatar tijnsadee Tijn Sadée Tsipras, u splijt Europa, zegt leider christen-democraten Weber in Straatsburg. Gejuich en gejoel

Niki Kitsantonis, journalist voor de Engelse versie van de Griekse krant Kathimerini:

Twitter avatar NikiKitsantonis NikiKitsantonis German MEP @ManfredWeber slams into @tsipras_eu, accusing him of not telling truth to Greeks, about banks and debt, saying he wants rupture.

Foto: Tsipras spreekt

Foto Reuters/Vincent Kessler

Foto Reuters/Vincent Kessler

Tsipras: geld ging niet naar Griekse volk

Meer van Tsipras:

  • Griekenland heeft inspanningen gedaan. "Mijn land is gebruikt als lab voor bezuinigingsprogramma's." Het experiment is mislukt: er is een explosie geweest van werkloosheid, armoede, de publieke schuld is gestegen. Bevolking wil dat ze vrij wordt van de weg zonder uitgang.
  • Over akkoord: geloofwaardige aanpassing met als belangrijkste criterium, een evenredige verdeling van de lasten, de financiële behoeften van Griekenland moet gedekt worden. Er moet daarnaast een sterk ontwikkelingsprogramma komen met als eerste doel het bestrijden van de werkloosheid
  • De Griekse schuld moet levensvatbaarder worden
  • De Europese belastingbetaler zal en mag niet getroffen worden in het Griekse voorstel
  • Het geld uit de hulpprogramma's is niet bij het Griekse volk terechtgekomen, maar voor de redding van banken gebruikt. (Hier leek niet iedereen het mee eens in de zaal)
  • Vertrouwen dat er de komende dagen een akkoord kan komen

Tsipras: 'het nee is geen afstand van Europa'

Enkele dingen die Tsipras al heeft gezegd:

  • Referendum gaf ons mandaat onze inspanningen te versterken om levensvatbare oplossing te vinden, zonder de fouten uit het verleden
  • Het 'ochi' (nee) is geen afstand nemen van Europa, eerder een terugkeer naar de principes van Europese eenwording, van democratie en solidariteit. Een duidelijk signaal
  • Tsipras neemt verantwoordelijkheid voor alles wat er de laatste 5,5 maanden is gebeurd (sinds hij premier is dus). Maar de economische impasse gaat niet over de laatste vijf maanden. Griekenland heeft al 5,5 jaar een steunprogramma

Tusk: straks verliest iedereen misschien wel

Tusk sprak nog verder over Griekenland. Daarin herhaalde hij vooral wat hij gisteren al zei. De eurotop van gisteren heeft volgens hem een "gedachtewisseling" opgeleverd. De eurogroep gaat nu kijken naar het Griekse voorstel. De komende dagen komt er verduidelijking en die móét er ook zo snel mogelijk komen.

Het is nu een situatie zonder winnaars of verliezers, volgens Tusk. Maar als er aan het einde van deze week geen akkoord is, dan dreigt zelfs het worstcasescenario van een Grexit en dan "verliest iedereen":

"Als iemand nu nog denkt dat de situatie niet opgelost kan of opgelost móét worden, dan is diegene naïef."

Tusk spreekt eerst

Momenteel spreekt eerst Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad. Hij sprak wat betreft Griekenland over een "moeilijke periode" voor de Europese Unie. Maar hij sneed meer onderwerpen aan, waaronder het Europese plan voor de migranten.

Luid applaus

Tsipras komt onder luid applaus het Europees Parlement binnen.

Twitter avatar EP_President EP President Welcoming @tsipras_eu to @Europarl_EN. Speech in #EPlenary followed by groups' questions http://t.co/pqbQuYrHHD

Tsipras spreekt zometeen in het Europees Parlement

De Griekse premier Alexis Tsipras houdt om 09.45 uur een toespraak in het Europees Parlement. Tsipras ging daar gisteren mee akkoord na telefonisch te hebben gesproken met parlementsvoorzitter Martin Schulz.

Twitter avatar ekathimerini Kathimerini English Greek PM Alexis #Tsipras to address European Parliament shortly #Greece

Live kijken kan zometeen hier.

Moscovici: akkoord nog steeds mogelijk

EU-commissaris Pierre Moscovici denkt dat er nog steeds een akkoord tussen de Grieken en de EU mogelijk is, zei hij vandaag tegen de BBC:

"Het is moeilijk, zeer moeilijk, maar een akkoord is nog steeds mogelijk en is harder nodig dan ooit. Een Grexit zou een verschrikkelijke mislukking zijn, een collectieve fout en we strijden ervoor dat te voorkomen."

Beurzen licht in de plus

De Europese aandelenbeurzen zijn vandaag licht hoger geopend dankzij een opleving op Wall Street in de late uurtjes gisteren. De AEX opende zo'n 0,5 procent hoger, de beurzen in Frankfurt, Parijs en Londen gingen tussen de 0,1 en 0,4 procent omhoog. De verwachting is dat ze echter snel weer op verlies zullen staan vanwege de aanhoudende crisis over Griekenland en de forse verliezen op de Aziatische beurzen.