Europees parlement stemt in met voortgang TTIP-onderhandelingen

Een bordje in het Europees parlement tijdens een debat gisteren. Foto EPA/Patrick Seeger

Terwijl iedereen op de speech van Alexis Tsipras lette, werd met een stemronde in het Europarlement een ander hoofdpijndossier voorlopig gesloten. Zojuist stelde het Europees parlement de onderhandelingen met de VS over het omstreden mega-handelsverdrag TTIP (Trans Atlantic Trade and Investment Partnership) veilig.

Het Europees parlement stemde vóór het handhaven van een vorm van speciale geschillenbeslechting voor bedrijven in het TTIP. Een door parlementsvoorzitter Martin Schulz en Sociaaldemocraat Bernd Lange in elkaar geknutseld compromisvoorstel trok het merendeel van de aanvankelijk tegenstribbelende Sociaaldemocraten over de streep. Nederlandse sociaaldemocraten, onder aanvoering van Agnes Jongerius, stemden tegen het compromis.

Het parlement raakte het afgelopen jaar diep verdeeld over ISDS, ofwel Investor State Dispute Settlement, een arbitragemechanisme dat bedrijven het recht geeft regeringen voor een speciaal tribunaal te dagen als zij hun investeringen door nieuwe wetgeving in gevaar zien komen.

Compromis met onafhankelijke rechters

Tot voor kort zat ISDS standaard in handelsverdragen, maar het maatschappelijk verzet ertegen is sterk gegroeid. Nadat ook de S&D fractie zich ertegen keerde, waardoor het hele handelsverdrag gevaarlijk veel draagvlak verloor, stelde de handelscommissie van het Europarlement een compromis voor langs de lijn die handelscommissaris Cecilia Malmström eerder had geopperd. Er moet op termijn een vervangend systeem voor geschillenbeslechting tussen bedrijven en regeringen komen, met onafhankelijk benoemde rechters en een mogelijkheid voor beroep.

In het compromis ontbreken zowel de termen ISDS als de naam van het handelsverdrag zelf: TTIP. Sociaaldemocraten kunnen zo zeggen dat ze het arbitragemiddel hebben gestopt en de Commissie kan staande houden dat ze het in een gemoderniseerde vorm heeft gehandhaafd. Hoe het arbitragemechanisme in het uiteindelijke handelsverdrag zal staan, hangt af van de onderhandelingen erover met de Amerikanen, die waarschijnlijk na de zomer hervat zullen worden. Voor de Amerikanen is een verdrag zonder ISDS niet acceptabel.

Het uiteindelijke TTIP-verdrag wordt aan het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres voorgelegd.