‘De vleeskeuring kost 50 miljoen per jaar, en alleen de vleessector moet dat zelf betalen’

Foto ANP

Elk jaar geeft de branchevereniging van de vleessector als afsluiting van het parlementaire jaar een barbecue. Waar volgens Jos Goebbels, voorzitter van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV) “bewindslieden, parlementariërs, bestuurders en journalisten ontspannen een hamburger of een worstje eten”.

Goebbels had bij de laatste barbecue begin juli een boodschap voor NRC-journalist Philip de Witt Wijnen:

“De kosten voor de vleeskeuring rijzen de pan uit – 50 miljoen euro per jaar. En wij zijn de enige sector die voor het eigen toezicht moet betalen.”

Maar klopt dat wel?

Waar is het op gebaseerd?

Het is niet de eerste keer dat Goebbels dit bedrag van 50 miljoen noemt. Als er weer eens paarden voor rund worden verkocht en er komt kritiek op het toezicht op de Nederlandse vleesindustrie, dan noemt de COV dat bedrag.

Zoals vorig jaar, toen het kabinet aankondigde dat het keuren van vlees weer een overheidstaak moest worden. Goebbels zei toen:

“Wij betalen jaarlijks 50 miljoen euro voor keuringen door private bedrijven en dierenartsen van de NVWA. Als de NVWA (de overheid dus, red.) straks alles zelf wil gaan doen, wordt het misschien nog duurder.”

Voor het bedrag van 50 miljoen verwijst de COV door naar de ministeries van Economische Zaken en van Volksgezondheid en naar rapporten van de toezichthouder zelf.

En, klopt het?

In verschillende brieven staat een bedrag van 58 miljoen aan ‘inkomsten uit retributies’. Dat zijn de bedragen die bedrijven aan de NVWA betalen voor verplichte toezicht en keuring door dierenartsen en keuringsassistenten. Volgens de NVWA schrijven Europese regels voor dat de kosten voor keuringen doorberekend worden aan de sector.

Daar zijn de laatste jaren extra kosten bijgekomen: tien miljoen euro om het toezicht te verbeteren. En dáár bovenop worden de tarieven ook nog eens elk jaar verhoogd om de inflatie bij te houden. In 2015 met anderhalf procent. Het bedrag dat vleesbedrijven betalen voor toezicht is dus nog hoger dan de 50 miljoen van Goebbels. ‘De pan uitrijzen’ is een subjectieve uitdrukking, maar je kunt rustig zeggen dat een stijging van bijna 20 procent niet klein is.

Rest de vraag of de vleessector de enige sector is die voor zijn eigen keuringen moet betalen. De NVWA zegt dat het retributiestelsel bijvoorbeeld ook geldt voor importcontroles van planten en plantaardige producten. Maar omdat de vleesketen lang en kwetsbaar is, is in deze sector veel toezicht nodig.

En dus?

De boodschap van Goebbels klonk dramatisch, maar hij overdreef niet toen hij zei dat het toezicht op zijn sector 50 miljoen bedraagt, en dat de kosten zijn gestegen. Die stelling is dus waar. Al is zijn sector niet de enige.