Klijnsma op de goede weg met individualisering pensioenen

Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) verdient lof en steun voor haar poging om de pensioenregelingen voor 10 miljoen Nederlanders beter te koppelen aan de grote verschuivingen op de arbeidsmarkt. Klijnsma zette gisteren haar plannen uiteen in de Hoofdlijnen van een toekomstbestendig pensioenstelsel. Beoogde invoering: 2020.

De staatssecretaris had een moeizame start als penvoerder bij de pensioenhervormingen. Zij nam de tijd en stelde de samenleving in staat haar zegje te doen in een nationaal pensioendebat.

Pensioen biedt een aanvulling op de AOW. Werknemers hebben tijdens hun loopbaan daarvoor zelf gespaard, al wordt nog wel eens vergeten dat werkgevers de grootste bijdrage aan de premies leveren. De derde belanghebbende is de rijksoverheid, die de fiscale stimulansen verschaft voor pensioenen én de macro-economische stabiliteit moet handhaven. Het pensioenvermogen is 1.400 miljard euro, dat is tweemaal onze nationale productie van goederen en diensten. Dus bijzonder relevant voor de Nederlandse economie.

Pensioen is een onderwerp dat iedereen aangaat, maar dat de meeste werknemers graag en ongezien overlaten aan hun werkgever. Een van de pluspunten van de plannen van Klijnsma is dat de individuele werknemer meer greep krijgt op zijn eigen pensioen. In navolging van de Sociaal-Economische Raad heeft Klijnsma een „voorlopige voorkeur” voor de opbouw van een persoonlijk pensioenvermogen. Op deze manier kan de individuele werknemer die dat wil zelf, ook een rol spelen in het beheer van zijn pensioengeld. Idealiter moeten er ook relaties komen met andere financiële keuzes die mensen maken, zoals de financiering van een eigen huis of de inkoop van gezondheidszorg.

De verschuivingen op de arbeidsmarkt naar lossere en flexibele contracten krijgen op twee manieren gevolgen voor de pensioenen. Allereerst wil het kabinet meer mensen dan alleen werknemers in loondienst in staat stellen een adequaat pensioen op te bouwen. Vrijwillig en met fiscale stimulansen. Dat betekent dat deze plannen ook aan bod moeten komen bij belastingherzieningen en het debat over zzp’ers op de arbeidsmarkt. Ten tweede wil Klijnsma de relatie tussen de betaalde premies en het pensioen dat je daarvoor krijgt evenwichtiger maken, zodat de benadeling van jongere werknemers verdwijnt. Dat is kostbaar: 100 miljard euro, raamt het CPB. Dat is een „majeure aanpassing” en een „complexe operatie” waarschuwt Klijnsma. De belangenorganisatie van gepensioneerden laat al weten dat ouderen niet willen meebetalen.

Om de plannen in 2020 te halen is meer dan gemiddelde politieke en economische stuurmanskunst vereist. De doelen zijn het waard.