Grieken kopen snel nog even een keuken

De omzetten daalden in Griekenland afgelopen week gemiddeld met 70 procent. Grieken mogen per dag maar 60 euro opnemen. Sommigen doen nog gauw een grote aankoop. Want nu is hun geld nog wat waard.

Kelly Tsichli (43) is naar het strand vlak bij haar huis gegaan om uit te waaien. Op haar werk is nu toch niets te doen. Ze verkoopt advertentieruimte in kranten en tijdschriften, maar niemand koopt. „En woensdag moet ik thuis zijn, want dan wordt mijn nieuwe keukenapparatuur bezorgd.”

Nadat vorige week maandag de banken dichtgingen en de regering het betalingsverkeer aan banden legde, sloeg haar de angst om het hart. Al haar spaargeld stond op een Griekse spaarrekening. „Tot die tijd besefte ik niet wat er aan de hand was. Ik had nooit voor mogelijk gehouden dat de banken zouden sluiten.”

Op maandag drong tot haar door dat doemscenario’s in Griekenland werkelijkheid kunnen worden. Als de banken dicht kunnen gaan, dan is teruggaan naar de drachme niet onmogelijk. En dan kunnen verhalen over rekeningen die worden afgeroomd om de banken overeind te houden ook uitkomen, dacht Tsichli. „Dus besloot ik zo weinig mogelijk over te laten.”

Ze vernieuwde alle apparatuur in haar keuken. „Die was twintig jaar oud, dus dat mocht ook weleens.” Ze somt op: een nieuwe vaatwasser, oven en fornuis. „En make-up die ik in drachme nooit zou kunnen betalen.” Nu is ze er weer klaar mee. „Weet je, ik ben helemaal niet zo’n Griek die het breed laat hangen. Dit voelt tegennatuurlijk. Het kostte me moeite zoveel uit te geven.”

De nee-stem zondagavond heeft haar alleen maar somberder gestemd. „Die banken gaan deze week echt nog niet open. En als ze wel open gaan, stormen we er allemaal op af om ons geld weg te halen en naar het buitenland te brengen.”

Online shoppen kan nog gewoon

Grieken mogen per dag maar zestig euro opnemen. Maar online shoppen, mits binnen Griekenland, kan gewoon. En met pin of creditcard betalen op de meeste plekken ook. Dat probeert iedereen dus te doen. Econoom Anastasios Papadopoulos (44) pint tegenwoordig al zijn betalingen, vertelt hij. Benzinestations die geen pin of creditcard accepteren, rijdt hij voorbij.

In de meeste supermarkten is het geen probleem. Iedereen toont begrip, want iedereen zit in dezelfde situatie. Dat is uitzonderlijk, want zelfs bij supermarkten werd tot voor kort vaak nog gefronst als je met pin wilde betalen. Daarvoor moet je vaak met je bonnetje naar de klantenservicebalie.

Papadopoulos probeert rustig te blijven onder alle verhalen over ‘haircuts’ op bankrekeningen, een laatste maatregel voordat de banken omvallen. Als dat gebeurt, zijn zijn vrouw en hij hun spaargeld kwijt. Het zou intens oneerlijk zijn, zegt hij op rustige toon. „Dan straf je dus de mensen die hun geld niet naar het buitenland hebben gebracht.”

Volgens ondernemersorganisatie ESEE daalden de omzetten afgelopen week gemiddeld met 70 procent. Voedselverkopen stegen juist met 30 procent. Vooral houdbare etenswaren gingen hard. Bij Skroutz.gr, een populaire prijsvergelijkingswebsite waar 1.600 Griekse webshops bij zijn aangesloten, was het in het weekend voordat de banken dichtgingen ongewoon druk.

„Mensen deden vooral de wat luxere aanschaffen, zoals iPhones, iPads, Samsung Galaxy’s”, zegt medeoprichter Vasilis Dimos. „Mensen denken ‘ik koop nu maar, nu het nog kan en nu mijn geld nog wat waard is.’”

De grootste elektronicazaak die bij Skroutz.gr is aangesloten draaide dat weekend de beste omzet van het jaar.

Druk bij de elektronicazaak

Yiannis Zafeiropoulos heeft drie online winkels en met zijn ouders twee echte winkels. De positieve verhalen gaan alleen op voor dure elektronica en voor eerste levensbehoeften zoals kindervoeding, zegt hij. Niet voor kinderkleding en huidverzorgingsproducten zoals hij verkoopt via Azshop.gr (kindermode online). „Onze omzet daalde afgelopen week met bijna 90 procent ten opzichte van de week daarvoor.”

Zijn schoonzus Vivian (34) heeft zich door de geruchten naar een elektronicawinkel laten drijven. Het was er opvallend druk, zegt ze, en niemand betaalde cash. Ze heeft op het moment geen werk, maar kocht toch een Sony 50 inch LCD-tv voor 650 euro. Misschien heeft ze zich door alle geruchten laten opjagen, aarzelt ze. ,,Maar ik laat ze niet het geld afpakken waar ik zo hard voor heb gewerkt.”