Met parasol en waterflesje ging ‘t best

Het schrikbeeld van 38 graden en 800.000 bezoekers bleef uit. De Tourstart dit weekend in Utrecht was vooral gemoedelijk.

Zondagochtend vroeg scheurt een Frans merchandisewagentje over de uitgestorven Vondellaan in Utrecht. Uit de luidsprekers knallen Franse reclames.

De Tour is van de Fransen, ook als ‘ie Utrecht aandoet. Franse gendarmerie op het parcours, Franse ambulanceauto’s tussen het publiek, Franse mannen die in een speciaal bestelbusje Franse pijlen met ijzerdraad voor de renners komen ophangen. Uit de langssjezende reclamekaravaan worden kortingscoupons voor Franse producten gegooid. ‘Bonjour Utreggg!’

Maar de Grand Départ is toch een heel Utrechts evenement geworden: gemoedelijk, vrolijk, welwillend. Soepel geregeld, geen gedoe. Langs het parcours en later op de feestjes in de stad is het lekker druk, maar niet té.

Water, zonnebrand en bier

In een poging geen fietser te missen slepen bezoekers de halve huisraad mee: parasols, ladders, keukentrapjes, omgedraaide emmers, zelfs scheidsrechterstoelen van een plaatselijke tennisvereniging. Alles voor het beste zicht. Verder in de tassen: veel water, zonnebrand, petjes, broodjes, bier en de startlijst. De kenners laten de rest van het publiek weten wanneer er een spannende rit aan komt.

Op schermen en smartphones is te zien wanneer de fietsers bijna in de buurt zijn. Dan zwelt het geluid aan en leunen mensen over de hekken om een eerste glimp op te vangen. Zodra de politiemotoren langskomen barst het los. Elke renner krijgt applaus, maar Nederlanders krijgen een oorverdovend gejuich.

Het schrikbeeld vooraf was een stad van 38 graden Celsius vol uitgedroogde toeristen op smeltend asfalt. Voor de 600.000 tot 800.000 mensen die op de start van de Tour zouden afkomen, moesten extra treinen rijden en extra watertappunten komen. De wegen naar Utrecht zouden volledig dichtslibben. En neem toch vooral genoeg water mee! Wie durfde überhaupt nog te komen?

Hooguit 33 graden

Het viel allemaal mee. Het werd hooguit 33 graden – ook best warm – en niemand hoefde te wachten op een wc of een biertje. De gemeente schat dat er zaterdag aan het begin van de rit 325.000 mensen langs het parcours stonden, geheel „zoals verwacht”. Dat aantal maakte de Grand Départ aangenaam en overzichtelijk, maar ook best rustig. Een paar vrijwilligers in blauwe shirts beamen dat op zondagochtend. „Ach, die 600.000. Dat was overdreven, echt op z’n Utrechts.”

Hoe zit dat? Hoeveel waren er nou eigenlijk? En: maakt het uit voor de stad?

De gemeente heeft nooit gezegd dat er op zaterdag alleen 600.000 mensen zouden komen, zegt een woordvoerder op zondagochtend. „Dat getal was voor de hele week. En dat halen we zeker. Vrijdag waren het er 120.000, zaterdag 325.000 bij de start, met nog 75.000 erbij gedurende de tijdrit, plus 75.000 mensen ’s avonds op de feesten. En dan nog eens 325.000 mensen langs het parcours op zondag.”

Dat laatste is wel verrassend, het leek zaterdag toch echt veel drukker in de stad dan zondag. Maar de organisatie telt welwillend tot maar liefst bijna één miljoen bezoekers. Wie twee keer uit zijn huis even naar het parcours wandelt, telt twee keer mee.

Was het rustig? Nou ja, „als het vijf graden kouder was geweest, had dat wel 100.000 mensen gescheeld”, zegt Cor Jansen, voorzitter van het Business Peloton Utrecht aan de telefoon: „Maar ik ben buitengewoon gelukkig met hoe het is gegaan. Langs het hele parcours stonden dikke rijen, aan twee kanten.”

Jansen heeft ondernemers ervan moeten overtuigen om mee te betalen aan de Tour. Van de 15 miljoen euro die de Grand Départ Utrecht heeft kost, kwam 7 miljoen van bedrijven. Wilde je met een paar horecaondernemers meedoen aan één van de ‘publieksvenues’, dan moest je bijvoorbeeld samen 10.000 euro betalen.

Er komt nog een evaluatie

Maar de Tourstart moet netto geld opleveren, is het idee. Wel 34 miljoen euro in totaal, berekenden economen van ING, ervan uitgaande dat de helft van de bezoekers van buiten de stad komt. Dat moet blijken uit een uitgebreide evaluatie, laat Le Tour Utrecht, de organisatie, weten. Ook onderzoekers van het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht moeten nog vaststellen hoeveel de Tour nou echt heeft opgeleverd.

Ach ja, 300.000, één miljoen, burgemeester Jan van Zanen vindt het evenement sowieso „grandioos”, jubelde hij gisteren, verheugd met de wereldwijde aandacht voor zijn stad.