Met een rotgevoel het land uit rijden

In Utrecht begon het zo goed voor de enige Nederlandse ploeg Lotto-Jumbo, met een prima tijdrit. Maar gisteren ging het mis richting Hellevoetsluis, een paar minuten chaos met valpartijen en fietswissels. Welkom in gekkenhuis Tour.

Bij kilometer 108 ging het ontploffen, richting Hellevoetsluis, de renners van Etixx-Quickstep hadden het zelfs op hun stuurpen staan.

Een prachtige negende plaats in de openingstijdrit, Tourdebutant Wilco Kelderman was vol vertrouwen. Opletten nu, een paar kilometer nog, slagregens bovendien. En toen gebeurde het. Zomaar. Een paar minuten vol chaos en Kelderman (24) is kansloos. Ruim vijf minuten na ritwinnaar André Greipel binnen, stilzwijgend de bus in, wat lichte schaafwonden verzorgen en douchen. „Het klassement is wel een beetje weg”, klinkt het even later gelaten. Welkom in gekkenhuis Tour.

„Wilco lag daar, Leezie (Tom Leezer), Tank (Bram Tankink) was erbij betrokken”, schetst ploeggenoot Laurens ten Dam na afloop met bebloede schouder de ravage. Zelf lag de beste Nederlander van de vorige Tour (negende) er ook bij. „Zeven man van ons”, somberde ploegleider Nico Verhoeven gisteren aan de finish van de tweede etappe op Neeltje Jans. Alleen kopman Robert Gesink, die ook al zo’n goede tijdrit reed, hield de schade beperkt tot 1.28 minuut. „Het contrast is heel groot”, concludeert Verhoeven. „We waren in Utrecht juist met een goed gevoel begonnen maar rijden nu met een rotgevoel het land uit.”

Gisteren vechten voor een plek in de goede waaier aan de Zuid-Hollandse en Zeeuwse kust, vandaag wringen om in een goede positie te beginnen aan de Ardennenklimmen op weg naar de Muur van Huy. En morgen liefst zeven keer zo hard mogelijk met 198 wielrenners zeven smalle kasseistroken afrijden in de Hel van het Noorden. „In de eerste week rijden we elke dag een klassieker”, zei in de aanloop naar de Tour de Britse favoriet Chris Froome, die gisteren attent in de voorste groep eindigde.

Vanaf dag 1 moet er spektakel zijn

Het lijkt een trend: organisatoren van de grote wielerrondes willen af van te voorspelbare vlakke sprintritten en kiezen vanaf dag 1 voor spektakel. „Dit wordt een van de zwaarste eerste weken die ik heb meegemaakt”, voorspelde Fabian Cancellara, die na derde plaatsen in de tijdrit en op Neeltje Jans gisteren voor de 29ste keer in zijn loopbaan de gele leiderstrui mocht aantrekken.

Dit jaar begon ook de Giro d’Italia in volle vaart, met voluit koersende favorieten langs de grillige kust van Ligurië. En in de Tour van vorig jaar sloeg de latere winnaar Vincenzo Nibali al in de tweede rit een slag in de heuvels van Yorkshire en viel Froome uit in een hondse rit over de kasseien.

Wind wilde de Tourorganisatie hebben in de rit van gisteren. Wind was er, en regen op de koop toe. Met chaos, valpartijen en prachtige staaltjes waaierrijden tot gevolg. Een episch kwartiertje en de Tour stond op z’n kop. Verliezers van de tijdrit in Utrecht waren plotseling winnaars en andersom.

Froome en Alberto Contador pakten na een tegenvallende eerste dag nu bijna anderhalve minuut winst op de andere helft van de Fab Four: Nibali en Nairo Quintana. Tom Dumoulin verwerkte de teleurstelling van de tijdrit, waarin de thuisfavoriet ondanks een goede race niet won maar als vierde eindigde. Hij mocht gisteren de witte trui van beste jongere al dragen omdat tijdritwinnaar Rohan Dennis geel droeg. Met een achtste plaats op Neeltje Jans verdiende Dumoulin het wit op eigen kracht. „Dat voelt een stuk lekkerder. Ik verlaat Nederland met opgeheven hoofd.”

In Utrecht ging het nog zo goed

Hoe anders was de sfeer bij de bus van de enige Nederlandse ploeg: Lotto-Jumbo. In Utrecht reden de meeste renners een uitstekende tijdrit. „Wie gaan we vanavond wegstrepen in het klassement”, hadden zijn renners volgens ploegleider Verhoeven gegrapt aan het ontbijt. „Misschien gebeurt het ook wel bij ons”, had hij hen van repliek gediend. „Helaas kreeg ik gelijk.”

Fouten in de voorbereiding? „We wisten precies waar het ging gebeuren.” Kilometer 108 dus, bij Hellevoetsluis linksaf. In de Tour van ‘Bau en Lau’, in 2013, smeedde ploegleider Merijn Zeeman naar verluidt nog een bondgenootschap met Ettix-Quickstep om een slag te slaan in een waaierrit. Nu reden zes renners uit de ploeg van Patrick Lefevere in de voorste groep, tegen geen enkele renner van Lotto-Jumbo. „Pure pech.” Meer kon Verhoeven er ook niet van maken.

Al viel rond de ploegbus ook geklaag te horen over tijdrovende fietswissels van Ten Dam en Kelderman. Als dergelijke details al een verschil maken, viel gisteren de pechhulp bij Tinkoff-Saxo van Contador op, waar ploegleider Steven de Jongh al klaar staat om de renner op gang te duwen terwijl de mecanicien het materiaal in orde maakt. Ook opvallend: bij Team Sky kroop vedergewicht Froome op de bagagedrager van erkende tempobeulen Geraint Thomas en Ian Stannard. Bij Trek leek Cancellara voor zijn eigen kansen te gaan en moest Bauke Mollema het doen met de assistentie van Gregory Rast. „Iemand voor me viel en ik verloor honderd plaatsen”, aldus Mollema, die eindigde in de groep van Gesink.

Op een blog in de aanloop naar de Tour stelde de Nederlandse kopman van Trek het grote aantal valpartijen in de Tour ter discussie. Een oplossing heeft hij ook: minder renners door kleinere ploegen en het afschaffen van de oortjes, waarmee de ploegleiders hun renners naar voren schreeuwen. Maar met zijn oproep werd nog niets gedaan. „We gaan gewoon met z’n allen naar de volgende valpartij”, concludeerde Mollema twee dagen voor de Tour. Zo zijn in de eerste Tourweek winnaars de volgende dag verliezers, en andersom. Spektakel daar draait het om. Wilco Kelderman weet er alles van.