Jongeren potten studieleningen op

Om na de studie bijvoorbeeld een huis te kunnen kopen, lenen studenten extra van de overheid. Tegen 0,12 procent.

Eenderde van de studenten met een studielening leent bewust te veel geld. De lening wordt gebruikt om na de studie geld achter de hand te hebben of een huis te kopen. Dit blijkt uit een enquête van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) onder 2.723 studenten.

Studenten kunnen zeer goedkoop lenen bij de overheid. DUO, de instantie die de studieleningen uitkeert, rekent 0,12 procent rente. Als studenten dit geld op een spaarrekening zetten, verdienen zij geld aan de hogere rente bij de bank.

Volgens het onderzoek van het Nibud noemen studenten de gunstige leenvoorwaarden als belangrijkste reden om te lenen. De tweede reden is omdat ouders het aanraden. Drie op de tien studenten met een studielening zegt het maximale bedrag te lenen. Dit loopt op tot 1.000 euro per maand.

Huis kopen

Eén op de tien studenten spaart het geld op om er na de studie een huis van te kopen. Dit zou financieel aantrekkelijk zijn omdat de hypotheekrente veel hoger is dan bij DUO. Een studielening telt maar beperkt mee als schuld bij het afsluiten van een hypotheek.

Vanaf komend studiejaar zullen studenten nog veel meer gaan lenen, verwacht het Nibud. Per 1 september komt de basisbeurs te vervallen. Om dit gat op te vullen, zullen meer studenten een beroep doen op een studielening. 58 procent zegt het wegvallen van de basisbeurs op te willen lossen door meer te gaan lenen, volgens de enquête. Nu is het al zo dat studenten zonder basisbeurs meer lenen: studenten zonder basisbeurs lenen gemiddeld 632 euro, voor studenten met basisbeurs is dit 386 euro.

Het Nibud waarschuwt dat het leengedrag van studenten risico’s met zich meebrengt. Studenten zouden in de verleiding komen het opgespaarde geld te verkwisten. Ook kan de rente van de DUO-leningen in de toekomst stijgen.

Een woordvoerder van minister Jet Bussemaker (Onderwijs, PvdA) laat weten dat een studielening is bedoeld om „kosten van studie en levensonderhoud van te betalen”, en niet voor andere dingen. Studieleninginstantie DUO controleert niet of studenten hun lening écht nodig hebben, of opsparen voor later.

Oneigenlijke doelen

Volgens Tweede Kamerlid Michel Rog (CDA) moet de minister haar nieuwe leenstelsel heroverwegen nu uit onderzoek blijkt dat de studielening wordt gebruikt voor oneigenlijke doelen. „De voorwaarden waaronder geleend kan worden, leveren grote problemen op. Voor studenten, maar ook voor de staat, omdat veel geld niet zal terugkomen”, zegt Rog, die al eerder waarschuwde voor de risico’s van het leenstelsel. Volgens Rog stimuleert het stelsel studenten om maximaal geld te lenen wegens de lage rente en de gunstige afbetalingsvoorwaarden.

Eén voorwaarde is dat de aflossing van de studieschuld niet meer mag bedragen dan 4 procent van het jaarinkomen. Voor studenten die maximaal geld lenen en hierna modaal gaan verdienen, betekent dit volgens Rog dat zij tienduizenden euro’s krijgen kwijtgescholden. „De staat als pinautomaat”, zegt Rog. „Dat is het effect van dit stelsel.”

Uit de enquête blijkt verder dat studenten gemiddeld 768 euro per maand te besteden hebben. 86 procent van de studenten ontvangt zorgtoeslag. Het meeste geld geven zij uit aan de huur van een kamer, ontspanning en uitgaan. Bijna driekwart van de ondervraagden heeft een bijbaan of een betaalde stageplek.