Chili wint Copa América, triomf van de hartstocht

Na intense strijd zonder goals tegen Argentinië is Chili de beste in strafschoppenserie. Messi moet weer buigen dankzij onvermogen om hem heen.

Teleurgestelde Argentijnse fan Foto Ivan Fernandez/ap

Het Chileens nationale elftal, La Roja, heeft zijn eerste grote voetbalprijs gewonnen door het Argentinië van Lionel Messi te verslaan in de finale van de Copa América. In de Chileense hoofdstad Santiago, in de schaduw van het Andes-gebergte, was het gastland zaterdagavond na 120 minuten van intense strijd, zonder goals, in de strafschoppenserie veruit de betere. Alexis Sánchez benutte met een tergend traag, plagerig Panenka-stiftje de beslissende 4-1.

In het Estadio Nacional, decor van gruwelijkheden tijdens de vestiging van het Pinochet-regime in de jaren zeventig, kwam gisteren een einde aan bijna honderd jaar deelname aan de Copa América, voorheen het Zuid-Amerikaans kampioenschap, zonder hoofdprijs. Op eigen bodem komt het beste naar boven, zoals in 1962 op het WK, toen gastland Chili derde werd.

Chili was de betere partij in de burenruzie, de beste kansen creërend en over het geheel genomen dominant. De finale was, met de vele provocaties en harde overtredingen, van een hoog Latijns-Amerikaans gehalte, met onbevestigde berichten dat de familie van Messi een veilig heenkomen moest zoeken na clashes tussen supporters uit de twee landen die duizenden kilometers grens delen.

Niettemin is de overwinning er een van de schoonheid van het collectief, vaardigheid gepaard aan uitzonderlijke arbeidsethos. Een triomf van de hartstocht. Simpelweg het beste team in Zuid-Amerika op dit moment, aantrekkelijk, dynamisch en direct, in contrast met de rechtlijnige opbouw van achteruit die in Europa gangbaar is. Chili’s bondscoach Jorge Sampaoli, Argentijn nota bene, bouwde voort op het werk van een andere Argentijn, zijn mentor Marcelo Bielsa, die Chili van 2007-2011 vormgaf met zijn principes van aanvallend voetbal.

Pas nu, nu met Sánchez en Arturo Vidal twee vedetten van wereldklasse zijn verrezen, is Chili toegetreden tot het kaliber teams dat continentale prijzen kan winnen. Ook voor de geslepen 31-jarige Jorge Valdivia, balkunstenaar met een kort lontje, is plek in dit elftal, dat van achteruit door een granieten defensie wordt geschraagd.

Formidabele prestatie

Het Oranje van Louis van Gaal neutraliseerde Chili in de laatste groepswedstrijd op het WK 2014, wat met terugwerkend kracht een formidabele prestatie mag heten. Duidelijk was dat Chili toen al veel beter aan de bal was, maar Oranje counterde zich naar een 2-0 overwinning. Toen ook al werd La Roja uit duizenden kelen toegeschreeuwd, wat in de Arena São Paulo een indrukwekkend geluid gaf. Chili sneuvelde op het WK de volgende ronde tegen Brazilië, met wat pech.

De Chileense triomf in 2015 heeft wel wat forse rafelranden. Messi’s cipier Gary Medel ontsnapte zaterdagavond aan rood toen hij de Argentijnse aanvoerder in zijn middenrif trapte. Of wat te denken van de smerige provocatie van de Chileense verdediger Gonzalo Jara, die de Uruguayaan Edinson Cavani in de kwartfinale een vinger in zijn achterste propte. En natuurlijk het niet sanctioneren van sterspeler Arturo Vidal, die na een groepswedstrijd met te hoog alcoholpromillage een Ferrari in de prak reed. Hij bood zijn excuses aan en toen vond ook de Chileense voetbalbond het verder een zaak voor justitie.

De grootste verliezer zaterdag was Messi, die weer moest weer buigen dankzij het onvermogen van anderen om hem heen. Al speelde hij zelf ook onopvallend. Invallers Gonzalo Higuaín en Éver Banega misten hun strafschop,nadat Higuaín in de slotminuten van de reguliere speeltijd net te kort kwam om de bal aan de goede kant van de paal binnen te glijden. Ook in de WK-finale vorige zomer was de grootste kans van de wedstrijd niet aan Higuaín besteed. En zo glipt Messi een hoofdprijs met Argentinië andermaal door de vingers.