Griekse stembussen open - uitslag rond middernacht

In Griekenland zijn vanochtend om 6.00 uur Nederlandse tijd de stembussen geopend. De Grieken mogen stemmen over een nieuw akkoord met de internationale geldschieters in ruil voor extra noodkrediet.

Een stembus in de Griekse hoofdstad Athene. Foto EPA / Orestis Panagiotou

In Griekenland zijn vanochtend om 6.00 uur Nederlandse tijd de stembussen geopend. Dat meldt persbureau AP. De Grieken mogen stemmen over een nieuw akkoord met de internationale geldschieters in ruil voor extra noodkrediet.

Wat eisen de geldschieters?

De Grieken stemmen voor of tegen een voorstel van IMF, ECB en Eurogroep. Die eisen hervormingen, waarna Griekenland in staat moet zijn schulden af te lossen.

De belangrijkste hervormingen zijn: btw-verhoging en andere fiscale lasten, verhoging pensioenleeftijd naar 67, minder ambtenaren, aanpak belastingontduiking, privatisering banken, regionale vliegvelden, havens en spoorbedrijf.

Wat staat er op het stembiljet?

De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet. De eerste zin is:

“Moeten we het ontwerpakkoord dat door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de Eurogroep van 25 juni naar voren is gebracht, accepteren?”

De stemmers kunnen kiezen tussen: ‘niet mee eens/nee’ of ‘ja/mee eens’.

Wat gebeurt er als de Grieken ‘ja’ stemmen?

Stemmen de Grieken voor, dan krijgen ze te maken met nieuwe hervormingen. Een “ja” is overigens geen garantie dat de geldschieters akkoord gaan en extra noodkrediet verstrekken.

De huidige Griekse regering, die het ‘nee’-kamp aanvoert, zal waarschijnlijk geheel of gedeeltelijk aftreden. Minister van Financiën Yanis Varoufakis kondigde zijn vertrek vorige week al aan bij een ‘ja’, maar premier Alexis Tsipras heeft alle opties opengelaten.

Denkbaar is dat gematigde leden van de huidige regering, zoals vicepremier Yannis Dragasakis, aanblijven, in een coalitie van ‘nationale eenheid’, samen met de centrum-rechtse oppositiepartij Nieuwe Democratie die campagne heeft gevoerd voor een ‘ja’.

Wat gebeurt er bij een ‘nee’?

Als de Grieken tegen de voorstellen stemmen, krijgt het land geen nieuwe noodlening en wordt de huidige hulp stopgezet.

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem waarschuwde vorige week dat het bij een ‘nee’ zeer de vraag is of Griekenland in de eurozone kan blijven.

Onwaarschijnlijk is dat bij een ‘nee’ meteen de ‘Grexit’ begint, Griekse uittreding uit de eurozone. Tenzij premier Tsipras – in dit geval de winnaar van het referendum – meteen de conclusie trekt dat dit de enige optie is die rest. In de aanloop naar het referendum heeft Tsipras steeds gezegd dat hij, na een ‘nee’, juist verder zou onderhandelen. De hamvraag is of de eurolanden hiertoe bereid zullen zijn. In essentie moet het antwoord op deze grote politieke vraag van de twee belangrijkste eurolanden komen, Duitsland en Frankrijk.

Regering stuurt aan op ‘nee’

Vrijdag gingen in Athene tienduizenden Grieken de straat op om te demonstreren: zowel voor- als tegenstanders van de bezuinigingsmaatregelen. Premier Tsipras sloot zich aan bij een grote manifestatie van het ‘nee’-kamp.

Het referendum geldt zowel binnen als buiten Griekenland als omstreden. Zo klaagde de burgemeester van Athene vrijdag dat veel kiezers de vraagstelling niet begrijpen. De Raad van Europa oordeelde deze week dat het referendum niet voldoet aan internationale maatstaven, omdat kiezers ten minste twee weken de tijd zouden moeten krijgen om een mening te vormen.

Bekijk hieronder de In Beeld: ‘Hier hebben de Grieken hun spaargeld verstopt’:

Uitslag verwacht rond middernacht

De stembussen zijn tot 18.00 uur Nederlandse tijd open. Er zijn tien miljoen stemgerechtigde Grieken. De uitslag wordt rond middernacht verwacht.

Varoufakis, zei dat de EU ‘geen wettige gronden’ heeft om Griekenland uit de euro te gooien. Premier Tsipras en Varoufakis denken dat een akkoord ook mogelijk is als de Grieken ‘nee’ zeggen tegen de deal.