V&D: akkoord met een zwart randje

V&D en de vakbonden zijn eruit. Het personeel levert geen salaris in, maar er komt wel een reorganisatie.

In februari trakteerde de V&D in Leiden klanten op taart om te vieren dat het faillissement van het bedrijf was afgewend. Foto ANP / ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Goed nieuws voor de werknemers van V&D: ze hoeven geen salaris in te leveren. Het loonoffer van 5,8 procent dat in januari werd aangekondigd, toen de warenhuisketen failliet dreigde te gaan, is van de baan.

Het slechte nieuws is: van de vijfduizend V&D-werknemers blijven er maar 4.600 over. Daarnaast moet het personeel het met één vakantiedag minder stellen, en degenen die nog 59 jaar moeten worden krijgen te maken met een versoberde seniorenregeling.

Dat is de uitkomst van de onderhandelingen tussen V&D en de vakbonden FNV en CNV. De partijen hebben ruim vijf maanden nodig gehad om tot een akkoord te komen.

V&D wilde structureel 10 miljoen euro per jaar bezuinigen op loonkosten en introduceerde om die reden het gewraakte loonoffer. De bonden wilden pertinent géén loonoffer; zij vonden dat V&D maar op andere kostenposten moest besparen.

In februari stelde de rechtbank de bonden in het gelijk: V&D mocht niet zomaar eenzijdig de lonen verlagen. Het warenhuis ging in hoger beroep. Dat diende in mei. Tijdens een vijf uur durende zitting wist het gerechtshof in Amsterdam de partijen ervan te overtuigen een „open gesprek” met elkaar aan te gaan, met behulp van een bemiddelaar. En nu is er dan, met behulp van Peter Ingelse, oud-voorzitter van de Ondernemingskamer, een akkoord tot stand gekomen.

‘Vierhonderd dramaverhalen’

FNV-bestuurder Niels Suijker toonde zich gistermiddag „tevreden” dat het loonoffer van tafel is. Maar, zei hij: „De reorganisatie is natuurlijk zuur voor de vierhonderd mensen die het straks betreft.” Wat de vakbond als winst beschouwt is dat voor degenen die hun baan verliezen afspraken zijn gemaakt over een sociaal plan. „Daarmee hopen we een deel van de pijn te kunnen verzachten.”

Zijn collega Martijn den Heijer van CNV spreekt van „een akkoord met een zwart randje”. Hij is opgetogen dat V&D het loonoffer heeft laten vallen, zegt hij. „Daar hebben we zo veel maanden voor gevochten. Maar voor de mensen die hun baan kwijtraken is het heel triest. V&D heeft veel betrokken werknemers, die er al jaren werken. Het zijn vierhonderd dramaverhalen.”

Waar de gedwongen ontslagen precies zullen vallen is nog onduidelijk. „Het zal door de hele organisatie heen voelbaar zijn”, verwacht Suijker. Er zijn drie opties om banen te schrappen: op het hoofdkantoor, bij de distributiecentra en in de 63 winkels. Op het hoofdkantoor zijn in januari al vijftig banen geschrapt.

V&D legt voor het einde van de zomer een uitgewerkt reorganisatieplan voor aan de ondernemingsraad, zo heeft de warenhuisketen vrijdag bekendgemaakt. Voor het personeel van V&D breekt dus een onzekere periode aan, zegt Den Heijer.

Gemuilkorfde vakbonden

De vakbondsbestuurders hebben met V&D en de bemiddelaar „strikte geheimhouding” afgesproken over de inhoud van de gesprekken. Suijker van FNV wil dan ook niet meer zeggen dan dat het „een heel intensief traject” is geweest om tot een akkoord te komen. „Het is positief dat we niet meer rollebollend over straat gaan, zoals de afgelopen maanden”, zegt hij diplomatiek. „Het helpt het proces niet om elkaar in de media te bestoken met van alles en nog wat.”

Of het niet raar is dat de vakbonden die er juist om bekendstaan dat ze zich in het openbaar fel uitspreken, zich laten muilkorven? „Het is even wennen”, zegt Den Heijer van CNV. „Maar ik begrijp het en ik conformeer me aan de afspraken die aan tafel zijn gemaakt.” Het akkoord met de vakbonden is pas definitief als de leden ermee hebben ingestemd. De komende weken leggen FNV en CNV het aan hun leden voor.

Intussen is V&D nog altijd in gesprek met de verhuurders van zijn winkelpanden om tot lagere huurlasten te komen. Ook op dit punt heeft V&D eerder dit jaar flink geruzied. Aanvankelijk wilde het warenhuis de vastgoedeigenaren vier maanden helemaal geen huur betalen en daarna grofweg eenderde minder.

In latere onderhandelingen werd dit teruggeschroefd; de verhuurders en V&D kwamen overeen dat het bedrijf een half jaar (tot juli) iets minder dan de helft van de huur zou betalen en dat er voor de periode daarna per pand afzonderlijke afspraken zouden worden gemaakt. Dat kan ook betekenen dat V&D vierkante meters winkeloppervlak inlevert, zoals bijvoorbeeld in het Utrechtse winkelcentrum Hoog Catharijne het geval zal zijn.

In al die gesprekken, zo meldde V&D afgelopen week, „wordt vooruitgang geboekt”. Maar het bleek niet haalbaar om begin juli al met iedere verhuurder overeenstemming te hebben bereikt. De onderhandelingen zullen twee maanden langer duren dan gepland, omdat „de afronding van het proces wat meer tijd nodig heeft dan destijds werd ingeschat”.