Schoolboekenreus Van Dijk loopt miljoenen fiscaal voordeel mis

Fiscus wint rechtszaak over misbruik regeling zeeschepen.

Schoolboekleverancier Van Dijk Educatie heeft ten onrechte een beroep gedaan op een gunstige fiscale regeling toen het voor ruim 40 miljoen euro in twee zeeschepen investeerde. Dit heeft de rechtbank in Haarlem woensdag bepaald in een al jaren slepend geschil. De schoolboekenreus dreigt nu ongeveer 4 miljoen aan belastingvoordeel mis te lopen.

De Belastingdienst is „tevreden” met de uitspraak, een belangrijke in een reeks van lopende geschillen tussen tientallen bedrijven die investeerden en de fiscus. Van Dijk zegt in een reactie het arrest nog te bestuderen.

Bedrijven mochten tijdens de crisis omvangrijke investeringen in onder meer zeeschepen versneld afschrijven. Zo konden ze een forse aftrekpost creëren. Onder meer ketchupfabrikant Heinz maakte er gebruik van. De Belastingdienst keurde de meeste transacties vooraf goed.

Van Dijk was een van de eerste bedrijven die in 2009 van de regeling gebruik maakte, na overleg met de Belastingdienst. Maar toen het erop aankwam, weigerde de fiscus in 2010 de miljoenenteruggave. De schoolboekleverancier ging daartegen in beroep.

Van Dijk investeerde via twee dochterbedrijven in de schepen. Die werden gebouwd in opdracht van het Groningse scheepsbedrijf Canada Feeder Lines, op een scheepswerf in Kampen die op slechts een paar straten afstand is gelegen van de boekleverancier.

Van Dijk liep met de scheepsinvesteringen slechts beperkt risico, oordeelt de rechtbank nu. Omdat Van Dijk en de twee dochterondernemingen geen zogenoemde ‘fiscale eenheid’ vormden, mag het winstgevende moederbedrijf geen gebruik maken van de fiscale regeling. De dochterbedrijven wel, maar dat leverde het concern nauwelijks voordeel op.

De Belastingdienst is een paar jaar geleden een groot landelijk onderzoek gestart naar misbruik van de regeling. In interne correspondentie, in het bezit van deze krant, stelt de dienst dat Nederlandse bedrijven de maatregel „veelvuldig” hebben gebruikt voor „oneigenlijke doeleinden”. In heel het land zijn volgens de fiscus „vergelijkbare constructies” opgezet, die „in essentie” hierop neerkomen: „Het in twee jaar wegpoetsen van winsten door te doen alsof men een grote investering heeft verricht.”