Premier Tsipras tegen de Grieken: wij hebben gelijk

Premier Tsipras sprak woensdagavond het Griekse volk toe. Een uitspraak van het volk, zei hij, is altijd sterker dan de wil van een regering. Vandaar het referendum.

Stamatina (24), student, heeft haar geld in een schoenendoos verstopt. Ze heeft 4.000 euro achter de hand, die haar vader heeft opgestuurd, omdat hij het niet kon overmaken nu de banken gesloten zijn.

Burgers van Griekenland, dit is een beslissend moment voor de toekomst van ons land. Het referendum van zondag gaat niet over de vraag of ons land in de eurozone zal blijven. Dat is een gegeven waaraan niemand hoeft te twijfelen.

Zondag zullen wij kiezen of we het akkoord van de instellingen aanvaarden of dat we, gesterkt door de uitspraak van het volk, een levensvatbare oplossing zullen zoeken.

Ik wil het Griekse volk verzekeren dat de regering vastbesloten is om een akkoord met haar partners te bereiken, onder voorwaarden die ook op lange termijn haalbaar zullen zijn.

Sinds wij ons besluit een referendum te houden hebben aangekondigd, zijn ons betere voorstellen over de schuld en de noodzakelijke herstructurering gedaan. Wij hebben deze niet onbeantwoord gelaten. De Griekse regering blijft bereid te onderhandelen en zal dit blijven tot er een akkoord is bereikt. Ook maandag, direct na het referendum, zal de regering aan de onderhandelingstafel plaatsnemen om betere voorwaarden voor het Griekse volk te bedingen.

Een uitspraak van het volk is altijd zoveel krachtiger dan alleen de wil van een regering. En ik wil graag nog eens herhalen dat een democratische keuze tot de kern van Europese traditie behoort. Op zeer belangrijke momenten in de Europese geschiedenis hebben bevolkingen via referenda belangrijke besluiten genomen.

Bijvoorbeeld in Frankrijk en tal van andere landen bij het referendum over de Europese grondwet. Bijvoorbeeld in Ierland, waar het referendum tijdelijk het Verdrag van Lissabon opschortte en leidde tot heronderhandelingen die betere voorwaarden voor Ierland opleverden. Helaas worden wij in Griekenland aan andere normen onderworpen.

Persoonlijk had ik nooit verwacht dat het democratische Europa de noodzaak niet zou inzien om een volk wat tijd en ruimte te gunnen om zelfstandig een keuze over zijn toekomst te maken.

De invloed van uiterst conservatieve krachten heeft tot het besluit geleid de banken van ons land te verstikken – met de kennelijke bedoeling niet alleen de regering, maar ook elke burger afzonderlijk te chanteren.

Het is onaanvaardbaar om in een Europa van solidariteit en onderling respect het schandelijke beeld te zien van banken die gesloten worden, alleen maar omdat de regering heeft besloten het volk de kans te geven om zijn wil te uiten.

En dat duizenden ouderen diep worden getroffen. Al heeft de Griekse regering, ondanks de financiële verstikking, wel de benodigde maatregelen genomen om te zorgen dat de pensioenen werden betaald en op de rekeningen werden gestort.

Wij zijn een verklaring schuldig aan de mensen die hierdoor zo getroffen zijn.

Wij hebben al die maanden gestreden om uw pensioen te beschermen. Om uw recht op een fatsoenlijk pensioen te beschermen, in plaats van een miezerige ‘fooi’. De voorstellen waarmee ze ons probeerden te chanteren, vereisten een enorme verlaging van de pensioenen. En daarmee weigerden wij in te stemmen.

Ik besef terdege dat er met hel en verdoemenis wordt gedreigd. Ze proberen ook u te chanteren en vragen u ‘ja’ te zeggen tegen alle maatregelen die de instellingen eisen, zonder het vooruitzicht uit de crisis te komen. Ze willen dat u de kant kiest van de mensen in het parlement die bij herhaling ‘ja’ hebben gezegd tegen alle maatregelen waarmee ons land nu is opgezadeld.

Het is belangrijk om in te zien dat ‘nee’ niet zomaar een kreet is. Nee is een beslissende stap op weg naar een betere overeenkomst, die wij meteen na de uitslag van zondag willen ondertekenen.

Nee vormt de duidelijke keuze van het volk over hun toekomstige leven.

Nee wil niet zeggen dat wij breken met Europa, maar eerder dat we terugkeren naar een Europa van waarden.

Nee wil zeggen: een sterk drukmiddel voor een economisch levensvatbaar akkoord dat de schuldkwestie zal oplossen en niet de schuld zodanig zal verhogen dat ze voortdurend onze inspanningen ondermijnt om de Griekse economie en maatschappij weer op te bouwen.

Een sociaal rechtvaardig akkoord dat de lasten zal leggen bij hen die ze kunnen dragen en niet bij de werknemers en gepensioneerden.

Een akkoord dat ons land in staat zal stellen op korte termijn toegang tot de internationale financiële markten te krijgen en daarmee het toezicht en de bevoogding te beëindigen.

Een akkoord met hervormingen die voor eens en altijd de mensen zal bestraffen die corruptie mogelijk maken en die het politieke stelsel al die jaren hebben gevoed.

En dat tegelijkertijd de humanitaire crisis zal aanpakken en een breed vangnet zal bieden aan de mensen die gemarginaliseerd raken – juist door het beleid dat zoveel jaren in ons land is gevoerd.

Burgers van Griekenland, ik ben mij volledig bewust van de moeilijkheden. Ik beloof persoonlijk dat ik al het mogelijke zal doen om deze moeilijkheden tijdelijk te laten zijn.

Sommigen willen de uitslag van het referendum per se koppelen aan de vraag of ons land in de euro zal blijven. Zij beweren dat ik een verborgen agenda heb, dat ik ons land als de nee-stem wint uit de EU zal laten gaan.

Ze liegen willens en wetens.

Dit zijn dezelfde mensen die in het verleden precies hetzelfde zeiden. En ze bewijzen ons volk en Europa een zeer slechte dienst.

Zoals u weet was ik bij de Europese verkiezingen een jaar geleden kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie. Toen stond ik net als nu voor de Europeanen en betoogde ik dat het bezuinigingsbeleid moet ophouden en dat de memoranda niet tot het einde van de crisis zullen leiden. Dat het programma dat in Griekenland is uitgevoerd mislukt is. Dat Europa moet ophouden zich ondemocratisch te gedragen. Een paar maanden later, in januari 2015, bevestigde het Griekse volk deze gevoelens.

Helaas weigeren bepaalde mensen in Europa om dit in te zien, om dit te erkennen. De mensen die een autoritair Europa willen, zonder eerbied voor democratie, de mensen die willen dat Europa een oppervlakkig verbond is met het IMF als bindende ‘lijm’, dat zijn niet de mensen met een visie voor Europa. Dat zijn timide politici die niet als Europeanen kunnen denken.

Die staan zij aan zij met de mensen in ons binnenlandse politieke stelsel die ons land naar een faillissement hebben geleid en die nu het lef hebben de last bij ons te leggen – ook al hebben wij geprobeerd een eind te maken aan de destructieve koers van ons land. Ze dromen er immers van weer aan de macht te komen.

Ze hebben het over een staatsgreep. Maar democratie is geen staatsgreep. Ongekozen regeringen die de omstandigheden willen manipuleren, dat is een staatsgreep.

Burgers van Griekenland, ik wil u van harte bedanken voor de rust en kalmte die u in deze moeilijke week voortdurend hebt betoond. Ik wil u verzekeren dat deze toestand zich niet zal blijven voortslepen. Salarissen en pensioenen zullen niet verloren gaan. De tegoeden van burgers die hun geld niet hebben opgenomen of in het buitenland hebben gestald, zullen niet worden geofferd op het altaar van opportunisme en afpersing.

Ik neem persoonlijk de verantwoordelijkheid om meteen na het democratisch proces een oplossing te bereiken.

Ik verzoek u dringend deze onderhandelingsinzet met uw steun te versterken en ik nodig u uit Nee te zeggen tegen maatregelen van het memorandum die Europa kapotmaken. Ik nodig u uit positief te reageren op het vooruitzicht van een levensvatbare oplossing. Om een bladzijde om te slaan die een pleidooi is voor het voortbestaan van de democratie.

In de zekere hoop dat wij een tot betere overeenkomst zullen komen. Wij zijn dit verschuldigd aan onze ouders, onze kinderen, onszelf. Het is onze plicht. We zijn het verschuldigd aan de geschiedenis.

Ik dank u.