Vanavond verzamelen op het plein

De straat als pretpark, zo leek het deze week haast tijdens de protesten in de Haagse Schilderswijk. Jongens reden op scooters rond en gooiden stenen. Maar waarom was het hier?

Voor belhuis Aktel in de Haagse Schilderswijk loopt een wijkagent net weg van een groepje jongens. Laten we het vanavond rustig houden, was zijn boodschap. Intussen toont een 17-jarige in rood trainingspak op de stoep zijn telefoon. ‘Vanavond verzamelen op het plein’, staat op zijn scherm.

Op sociale media stond het gisteren vol met zulke berichten. Bijna vrolijke uitnodiging waren het. Pamfletten, vaak in verschillende kleurtjes. ‘Wees erbij! Vanavond om 23 uur protest tegen de politie!’ ‘En neem water mee, want het wordt heet!’ Oproepen om te verzamelen voor politiebureaus waren er ook in Rotterdam, Utrecht en Arnhem.

De straat als pretpark. Zo leek het haast in de Haagse Schilderswijk, sinds maandag elke avond rellen uitbraken. Jongens gooiden met stenen en gingen toeterend op scooters de wijk door. Enkele agenten raakten lichtgewond, stenen gingen door ruiten en buurtbewoners liepen blauwe plekken op nadat ze door agenten met wapenstokken waren geraakt. De rellen begonnen steevast laat op de avond, na de iftar (de ramadanmaaltijd), en duurden tot diep in de nacht. Pas als het „irritante” gezoem van de politiehelikopter ophield kon iedereen weer rustig slapen. Inmiddels zijn 61 relschoppers opgepakt – de mogelijke arrestanten van afgelopen nacht niet meegerekend. Een groot aantal van hen is minderjarig, veel komen uit de Schilderswijk zelf.

Veel goeds zal het de reputatie van de Schilderswijk niet doen. En dat terwijl de bron van alle conflict, het overlijden van Mitch Henriquez afgelopen weekend nadat agenten hem op een festival in het Zuiderpark hadden gearresteerd, niets met de wijk te maken had. Het incident gebeurde niet in de Schilderswijk, de betrokken agenten waren niet van de Schilderswijk en Henriquez zelf woonde ook niet in de Schilderwijk – maar op Aruba. Waarom dan toch hier die rellen?

De eerste aanzet voor een demonstratie werd maandag gegeven door de 44-jarige ‘Imala’, een activiste uit Amsterdam die al jaren strijdt tegen discriminatie en politiegeweld. Ze werd zó kwaad over de dood van Henriquez, vooral toen bleek dat de politie eerst met een foutieve verklaring kwam, dat ze maandagochtend op Facebook opriep tot een demonstratie. Ruim 1.300 mensen meldden zich. Dat ze koos voor protest bij een politiebureau in de Schilderswijk is toeval volgens haar. „Dat politiebureau was nog tot laat open.”

De demonstratie verliep eerst rustig, er was een gesprek met de politie en Imala hield een toespraak voor de aanwezigen. Onder hen enkele ‘beroepsdemonstranten’, zoals de man die vorig jaar ‘Fuck the Koning’ riep. Later liep het pas op en rond het politiebureau aan de Heemstraat uit de hand. Bushokjes sneuvelden, een schoenenwinkel werd geplunderd, de Mobiele Eenheid greep in.

Iedereen is bevriend met iedereen

De volgende avond was het zonder aankondigingen opnieuw raak. De ligging van de Heemstraat, tussen twee kruispunten in, maakt het voor relschoppers nu eenmaal makkelijk om weg te komen, zeggen omwonenden. Een oproep op Facebook is hier zo gedaan, iedereen is bevriend met iedereen. En ja, ook de ramadan speelt een rol, zegt bewoner Mohammed Ghay, voormalig woordvoerder van een actiecomité tegen etnisch profileren door de politie. Want al roepen de buurtmoskeeën op tot rust, „die jonge jongens” staan nu toch op straat ’s nachts.

Maar er speelt meer. Vraag buurtbewoners naar politiegeweld en ze beginnen over de 17-jarige Rishi Chandrikasing, in 2012 doodgeschoten door een agent op station Hollands Spoor. Er was een stille tocht, voor de uitvaartmis stond een rij van honderden meters. Daarna beginnen ze over de 14-jarige buurtgenoot Oubayda Jab Allah, die vorig jaar ten onrechte door de politie tegen de grond werd gewerkt. De incidenten waren voer voor vele Facebookpagina’s tegen politiegeweld waarop video’s van arrestaties worden getoond en becommentarieerd.

In de Schilderswijk is de politie harder geworden, zeggen klanten van belhuis Aktel. Harun: „Waarom word ik zomaar aangehouden in de Volkswagen Golf 7 van mijn broer, terwijl ze daar in het Gooi rustig rondrijden in hun Ferrari’s?” De 37-jarige Idris Yilmaz, eigenaar van het belhuis, zag het laatst nog voor zijn deur. „Een jongen werd aangehouden voor niets. Zijn bril viel kapot.”

Het beleid van de politie in de Schilderswijk is niet anders dan in andere wijken, zegt woordvoerder Annemarie de Mooij van politie Haaglanden. „Maar een agent is geen robot waar je een kwartje ingooit zodat hij beleid uitvoert. Je hebt hier te maken met een wijk met 128 nationaliteiten op een kleine ruimte. Dat maakt het anders werken dan in Scheveningen.”

Jozias van Aartsen verzocht ouders gisteren dringend om hun kinderen thuis te houden. Dat probeerde in ieder geval één vader al. Hij woont ruimt veertig jaar in Schilderswijk. De hele avond hield hij een oogje op zijn 16-jarige zoon, had zelfs zijn scootersleutels afgepakt. Maar toen vader even stond te praten was zoon ervandoor. „Ik denk dat hij ook wel een steen heeft gegooid. Tuurlijk.” Daar is zijn vader niet blij mee, maar hij kan het wel begrijpen. „Het is ook een beetje oorlog in de wijk.”