Uber en Airbnb hopen aan valsspelen te verdienen

Foto AP

Uberpop-taxi’s die in Parijs gesloopt op hun kop liggen, gewelddadige protesten en twee topmannen van het bedrijf in de cel. Het is voor Uber een van de grimmigste weken tot nu toe in Europa. Dit keer is het Frankrijk waar het Amerikaanse taxibedrijf in aanvaring komt met taxichauffeurs en de wet. Maar in vrijwel elk land waar het bedrijf actief is, veroorzaakt het controverse.

Wat is de verklaring voor al die jonge ondernemingen die op gespannen voet staan met de wet en de huidige machthebbers in hun sector?

1. Verandering levert altijd gedoe op

De bedrijven zelf zeggen dat vernieuwende producten per definitie buiten de gebaande paden treden, en dat er altijd wel een belangengroep is die geen baat heeft bij verandering. Veel wetten en regels stammen uit de tijd vóór smartphones en internet. En veel overheden staan niet bekend om hun flexibiliteit en snelheid om verouderde wetten aan te passen.

2. Zo snel mogelijk de meeste gebruikers binnenhalen loont

Een app als Uber heeft pas nut als veel taxiklanten en veel taxichauffeurs die gebruiken. Als er eenmaal een groot netwerk van gebruikers is, heeft een app een groot voordeel ten opzichte van nieuwe concurrenten. Op internet blijft de dienst die als eerste de grootste is in zijn markt, ook vaak de grootste. Denk aan Google, Facebook, of YouTube.

Als je de regels slim overtreedt, kun je eerder een groot netwerk verzamelen dan concurrenten die zich wel aan alle regels houden. De potentiële winsten voor de eerste die nummer één is, zijn enorm.

Volgens de Amerikaanse bedrijfskundige Benjamin Edelman is het bewust overtreden van regels de reden voor het succes van YouTube. Belangrijke concurrenten controleerden destijds elke video vóór plaatsing op auteursrechtenschending. YouTube controleerde dat bewust niet, en overtrad dus de wet.

Mede daardoor kon het wel uitgroeien tot de grootste videosite. Pas nadat het bedrijf werd overgenomen door Google voerde het systemen in voor auteursrechtcontroles, en ging het zich aan de wet houden. Edelman waarschuwt dat bedrijven die zich netjes aan de wet houden daarvoor eigenlijk worden gestraft. Een ongewenste situatie, vindt hij.

Kan het ook mislukken?

Het gebeurt ook dat wetsovertreders permanent verboden worden. Dat overkwam onder meer illegale downloadsites als The Pirate Bay. Maar blijkbaar gaan bedrijven als Uber ervan uit dat de hoge gebruikerstevredenheid die de apps hebben, ervoor zorgt dat wetgevers uiteindelijk zullen instemmen. De laatste maanden groeit in Nederland de politieke steun voor Uber, al blijft een meerderheid kritisch over het negeren van de wet rondom Uberpop.

Airbnb en Uber zoeken ook zelf steeds meer toenadering tot overheden, om beter samen te werken. Tegelijkertijd houdt Uber vast aan de harde lijn. Het bedrijf investeert miljoenen in uitbreiding naar zoveel mogelijk landen, en het voeren van rechtszaken daar.

Volgens een deze week via persbureau Bloomberg uitgelekt document, verloor Uber tot nu toe 420 miljoen euro op een omzet van 370 miljoen. Uber zelf zegt dat die bedragen achterhaald zijn.

Hoe dan ook heeft het bedrijf er blijkbaar veel voor over om in de markt voor het digitaal bestellen van ritjes als eerste de allergrootste te zijn. En te blijven.