‘Gratis’ telefoon moet echt gratis zijn

Telecomproviders mogen niet meer doen alsof ze nieuwe telefoons weggeven bij het afsluiten van een abonnement. Na een uitspraak van de Hoge Raad beaamde ook minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) dat een toestel voor nul euro in feite een lening is die over een of twee jaar wordt terugbetaald – afhankelijk van de duur van het contract.

De providers morren: ze moeten meer administratieve handelingen verrichten: bij ‘subsidies’ boven de 250 euro is een toetsing bij het Bureau Kredietregistratie nodig, bij advertenties hoort de waarschuwing ‘Geld lenen kost geld’. Drempels die een impulsaankoop minder waarschijnlijk maken.

‘Gratis’ bestaat al lang niet meer in de telecomwereld. De providers hebben de forse kortingen op toestellen al teruggeschroefd, omdat hun dat te veel geld kostte. KPN experimenteerde al met leaseconstructies, T-Mobile schafte dit jaar het ‘gratis’-etiket al af door de afschrijving van de telefoon per maand in kaart te brengen.

Ook de smartphones ontwikkelen zich niet meer zo snel dat het nodig is ze elk jaar of twee jaar te vernieuwen. Daar is het grote publiek nu ook achter. Meer dan de helft van alle afgesloten telefoonabonnementen is sim only: zonder toestel. ‘Sim only’-aanbieders, zoals Ziggo en Symio (onderdeel van KPN) groeien daarom sneller dan de reguliere providers.

Veel consumenten gebruiken hun huidige telefoon wat langer of kopen zelf een nieuw toestel; met name in de Android-markt zijn de prijzen van een toestel sterk gedaald, tot onder de 250 euro. Dat is weliswaar niet gratis, maar geen lening van twee jaar waard.