Protest niet toevallig in deze wijk

Waarom concentreren de rellen zich in de Haagse Schilderswijk? Het festival was niet daar en Henriquez kwam er niet vandaan.

Arrestanten worden gefouilleerd en in een bus afgevoerd op het Hobbemaplein in de Haagse Schilderswijk. Foto ANP MARTEN VAN DIJL/ANP

Voor belhuis Aktel in de Haagse Schilderswijk loopt een wijkagent net weg bij een groepje jongens. Laten we het vanavond rustig houden, was zijn boodschap. Een 17-jarige in rood trainingspak toont op de stoep zijn telefoon. ‘Vanavond verzamelen op het plein’, staat op zijn scherm.

Op sociale media stond het gisteren vol met zulke berichten. Bijna vrolijke uitnodiging waren het. Pamfletten, vaak in verschillende kleurtjes. ‘Wees erbij! Vanavond om 23 uur protest tegen de politie!’ ‘Neem water mee, want het wordt heet!’ Oproepen om te verzamelen waren er ook in Rotterdam, Utrecht en Arnhem.

De straat als pretpark. Zo leek het haast in de Haagse Schilderswijk, waar sinds maandag elke avond rellen uitbraken. En iedere avond werden meer mensen aangehouden. Gisteren 200. De meesten van hen – 140 – werden rond half twaalf „gecontroleerd” afgevoerd op basis van een samenscholingsverbod, zegt de politie.

De rellen begonnen steevast laat op de avond, na de iftar (de ramadanmaaltijd), en duurden tot diep in de nacht. Pas als het gezoem van de politiehelikopter ophield kon iedereen weer rustig slapen.

Waarom juist in de Schilderswijk? De bron van het conflict, het overlijden van Mitch Henriquez afgelopen weekend nadat agenten hem op een festival in het Zuiderpark hadden gearresteerd, had niets met de wijk te maken. Het incident gebeurde niet in de Schilderswijk, de betrokken agenten werkten er niet en Henriquez zelf woonde er ook niet – maar op Aruba.

De eerste aanzet voor een demonstratie werd maandag gegeven door de 44-jarige ‘Imala’, een activiste uit Amsterdam die al jaren strijdt tegen discriminatie en politiegeweld. Ze werd zó kwaad over de dood van Henriquez, vooral toen bleek dat de politie eerst met een foutieve verklaring kwam, dat ze maandag op Facebook opriep tot een demonstratie. Ruim 1.300 mensen meldden zich. Dat ze koos voor een politiebureau in de Schilderswijk is toeval volgens haar. „Dat politiebureau was tot laat open.”

De demonstratie verliep eerst rustig, er was een gesprek met de politie en Imala hield een toespraak. Onder hen enkele ‘beroepsdemonstranten’, zoals de man die vorig jaar ‘Fuck the Koning’ riep. Later liep het pas uit de hand. Bushokjes sneuvelden, een schoenenwinkel werd geplunderd, de ME greep in.

De volgende avond was het opnieuw raak. De ligging van de Heemstraat, tussen twee kruispunten in, maakt het voor relschoppers makkelijk om weg te komen, zeggen omwonenden. Een oproep op Facebook is zo gedaan, iedereen is bevriend met iedereen. En ja, ook de ramadan speelt een rol, zegt bewoner Mohammed Ghay, voormalig woordvoerder van een actiecomité tegen etnisch profileren door de politie. Want al roepen de moskeeën op tot rust, „die jonge jongens” staan toch op straat.

Maar er speelt meer. Vraag buurtbewoners naar politiegeweld en ze beginnen over de 17-jarige Rishi Chandrikasing, in 2012 doodgeschoten door een agent. Er was een stille tocht, voor zijn uitvaartmis stond een rij van honderden meters. Daarna beginnen ze over de 14-jarige buurtgenoot Oubayda Jab Allah, die vorig jaar ten onrechte door de politie tegen de grond werd gewerkt. De incidenten waren voer voor vele Facebooksite’s tegen politiegeweld .

In de Schilderswijk is de politie harder geworden, zeggen klanten van belhuis Aktel. Harun: „Waarom word ik zomaar aangehouden in een Volkswagen Golf 7, terwijl ze daar in het Gooi rustig rondrijden in hun Ferrari’s?” De 37-jarige Idris Yilmaz, eigenaar van het belhuis, zag het laatst nog: „Een jongen werd aangehouden voor niets. Zijn bril viel kapot.”

Het beleid van de politie in de Schilderswijk is niet anders dan in andere wijken, zegt woordvoerder Annemarie de Mooij van politie Haaglanden. „Je hebt hier te maken met een wijk met 128 nationaliteiten op een kleine ruimte. Dat maakt het anders werken dan in Scheveningen.”

Burgemeester Van Aartsen verzocht ouders gisteren dringend hun kinderen thuis te houden. Dat probeerde in ieder geval één vader gisteren al. De hele avond hield hij een oogje op zijn 16-jarige zoon. Maar toen vader even stond te praten was zoon ervandoor. „Ik denk dat hij ook wel een steen heeft gegooid. Tuurlijk. Het is een beetje oorlog in de wijk.”