Nieuwe reorganisatie bij BBC: duizend werknemers ontslagen

De BBC gaat meer dan duizend banen schrappen. De Britse omroep krijgt minder geld binnen van het publiek. Mensen kijken en luisteren liever ‘on demand’, via internet.

De beroemde Chelsea Flower Show in Londen, altijd gecoverd door de BBC. Foto EPA/Andy Rain

De Britten noemen het de iPlayer loophole en het is een van de redenen dat meer dan duizend mensen hun baan verliezen bij de BBC. De omroep kondigde gisteren de zoveelste reorganisatie aan; die kost ruim 5 procent van het personeel hun baan.

Het zit zo: de iPlayer loophole is een maas in de Britse omroepwet. Britten die live tv kijken en radio luisteren – niet alleen BBC, maar ook andere zenders – moeten jaarlijks 145,50 pond (205 euro) betalen. Maar mensen die uitsluitend online en op afroep, on demand, kijken of luisteren, betalen geen omroepbijdrage. Uitgesteld kijken kan bijvoorbeeld, alleen vanuit het Verenigd Koninkrijk, met de iPlayer, de BBC’s Uitzending gemist.

Tot verrassing van de BBC stappen mensen nu sneller dan verwacht over naar uitgesteld kijken en luisteren. De iPlayer is een succes, maar bijvoorbeeld ook videodienst Netflix.

Minder kijk- en luistergeld kost de BBC 150 miljoen pond per jaar aan inkomsten. De omroep heeft nu zijn budget voor 2016 en 2017 moeten verlagen. De BBC ontvangt elk jaar 3,6 miljard pond aan kijk- en luistergeld.

Omdat de hoogte van de bijdrage is bevroren sinds 2010 – en de BBC niet wordt gecompenseerd voor onder meer inflatie – was al bekend dat men moest bezuinigen. Tot 2017 zou dat al 1,5 miljard pond opleveren. Nu komt daar in elk geval nog 50 miljoen pond bij, maakte BBC-topman Tony Hall gisteren bekend.

Hall wil ruim duizend banen schrappen; „een zware boodschap”, zei hij zelf. Bij de BBC werken in totaal 18.000 mensen. Hij wil onder meer mensen ontslaan bij ondersteunende afdelingen als personeelszaken en communicatie, diensten samenvoegen en het aantal bestuurslagen verkleinen. Nu zijn er soms wel tien managementlagen binnen de omroep.

Maart vorig jaar kondigde Hall aan dat jongerenzender BBC 3 moet sluiten (zie inzet). Dat moet tientallen miljoenen pond opleveren, dat aan drama en de World Service wordt besteed. De wereldomroep werd tot 2014 gefinancierd door het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar moet nu worden betaald uit de omroepbijdrage. In Nederland gebeurde het omgekeerde. De wereldomroep valt hier nu onder Buitenlandse Zaken.

Het is de eerste keer dat de BBC zo’n gedetailleerde inzage geeft in de inkomsten uit kijk- en luistergeld. De bijdrage is onderwerp van discussie omdat de BBC nu onderhandelt over de vernieuwing van het Royal Charter in 2016. Dat handvest bepaalt de toekomst van de omroep in het Verenigd Koninkrijk en moet iedere tien jaar worden vernieuwd. De nieuwe regering van premier Cameron zou onder meer de bijdrage voor ouderen vanaf 75 willen terugbrengen tot nul. Ook moeten mensen die geen bijdrage betalen niet langer worden vervolgd. Dat kost de BBC jaarlijks 200 miljoen pond.

Nederland kent geen omroepbijdrage meer. In 2000 werd die afgeschaft. Nu krijgt de publieke omroep subsidie. De top van de publieke omroep zou, onder voorwaarden, het kijk- en luistergeld wel weer willen invoeren. Het zou de omroep hier minder afhankelijk maken van de overheid en meer binding geven met de kijkers.