Je fietst tientallen seconden sneller als de volgauto je duwt

Een volgauto vermindert de luchtweerstand die een wielrenner voelt. Niet alleen als hij erachter rijdt, maar ook aan de voorkant.

Volgauto’s kunnen wielrenners aan tientallen seconden voordeel helpen door een verminderde luchtweerstand, zelfs al rijden ze achter de renners. Dat concluderen Bert Blocken en Yasin Toporlar van de TU Eindhoven in een onderzoek dat binnenkort gepubliceerd wordt in Journal of Wind Engineering & Industrial Aerodynamics.

In een windtunnel in Sint-Genesius-Rode in België testten Blocken en Toporlar een 1-op-4-schaalmodel van een renner op verschillende afstanden vóór een stationcar, ook op schaal. Dezelfde situaties rekenden ze door met een computersimulatie van de luchtstromingen.

Blocken, hoogleraar bouwfysica en amateurrenner, deed al eerder aerodynamisch onderzoek naar wielrenners. In 2013 toonde hij aan dat in een treintje rijden – vlak achter elkaar – óók voordelig is voor wie op kop rijdt.

„Intuïtief denken mensen bij aerodynamica vooral aan de invloed stroomafwaarts, maar een bewegend object beïnvloedt ook de lucht vóór zich”, zegt Blocken. Uit de simulaties blijkt dat zowel renner als auto voor zich een overdruk veroorzaken (rood in de beelden). In hun kielzog is juist een onderdruk (blauw), die de fietser achteruit zuigt. „Dat zijn loslatende luchtwervelingen, waardoor ook je jas wappert als je snel fietst.”

Goed te zien is dat bij een afstand van 3 meter de overdruk vóór de auto overlapt met de onderdruk achter de renner. Blocken: „Dat betekent dat de renner dus minder luchtweerstand voelt.” Het verschil kan zich vertalen in tot wel 62,4 seconden als de volgauto op 3 meter afstand rijdt in een tijdrit van 50 kilometer.

Dat is wel erg dichtbij, maar op 10 meter, de minimumafstand die wielerorganisatie UCI voorschrijft, scheelt het nog altijd 3,9 seconden. Blocken: „Tijdritten worden weleens met kleinere marges gewonnen. Bovendien wordt de 10-meter-regel slecht gehandhaafd. Eerlijker zou zijn om de minimumafstand op te voeren naar 30 meter. Dan is het voordeel 0,1 seconde.”