In hun slaap afgeslacht, net na het ontbijt

Bij verrassingsaanval op Koerdische stad Kobani vermoordden IS-extremisten zeker 236 mensen.

Syrische Koerden die zijn gevlucht uit Kobani wachten aan de grens met Turkije. De paniek in Kobani was compleet nadat IS-strijders plotseling opdoken in de stad en een slachting aanrichtten. Foto AFP

De extremisten kwamen om vijf uur ’s ochtends, net na sohur, het traditionele ontbijt tijdens de ramadan. Veel mensen slapen dan nog wat voor ze aan de dag beginnen. „Daardoor zijn veel mensen in hun slaap vermoord”, zegt Mustafa Bali, een Koerdische activist aan de telefoon vanuit Kobani.

Zeker 236 mensen, vooral burgers, zijn vorige week vermoord bij een verrassingsaanval door Islamitische Staat (IS) in Kobani, het Koerdisch-Syrische stadje aan de Turkse grens. Het was een van de grootste slachtingen van de Syrische burgeroorlog.

Dat ze juist naar Kobani kwamen was symbolisch: in januari werd IS uit Kobani verjaagd door de Koerdische strijders van de YPG, geholpen door Amerikaanse bombardementen. De stad was niet verdedigd omdat de YPG-strijders elders in Syrië tegen IS vochten. Deze week dook IS ook weer op in de grensstad Tal Abyad, waar het vorige maand is verjaagd.

„Het was een zelfmoordmissie”, zegt kolonel Abduljabbar Akaidi van het Vrije Syrische Leger over de slachting in Kobani. „Na hun recente verliezen, en met de eerste verjaardag van het kalifaat in aantocht, moest IS het moreel opkrikken.”

De 24-jarige Lazgeen Hamdawi werd wakker van de eerste explosie om kwart over vijf. Hij rende de straat op om te kijken wat er aan de hand was. „We zagen een tiental strijders. Ze hadden uniformen aan van de YPG en het Vrije Syrische Leger. We dachten dat ze kwamen helpen, dus we liepen op hen toe. Toen hebben ze het vuur geopend met hun kalasjnikovs.”

Hamdawi herinnert zich hij hoe hij het op een rennen zette. Naast hem rende een 14-jarig buurjongetje. Hamdawi zag dat hij helemaal onder het bloed zat. „Hij heeft het niet gered.”

De paniek in Kobani was compleet. Hamdawi kon de grenspost bereiken waar ambulances stonden. Hij kon een ambulancebroeder overtuigen om naar zijn huis te rijden waar zijn moeder, broers en zussen zich hadden verschanst. Van zijn moeder wist hij dat er gewonden waren.

Het was nog erger dan hij vreesde. Twaalf buren lagen dood op straat. Binnen trof hij een zus en haar man levenloos aan. Een andere zus en een broer raakten gewond, en zijn geëvacueerd naar Turkije. „Hoeveel kan een mens rouwen”, zegt Hamdawi moedeloos bij het ziekenhuis in Suruç.

Voor de inwoners van Kobani, die druppelsgewijs aan het terugkeren waren naar hun kapotgeschoten stad, is het bloedbad een nieuwe dreun. De grens met Turkije gaat slechts af en toe open. Journalisten mogen van Turkije voorlopig niet naar Kobani, en wie het toch doet riskeert bij terugkeer arrestatie en deportatie.

„Wij willen graag terug, maar niet nu. Misschien over enkele maanden”, zegt Birevan, een jonge Koerdisch-Syrische moeder in een appartement in Suruç. Haar broer was in Kobani tijdens de slachtpartij: hij hielp de gewonden verzorgen en evacueren uit het veldhospitaal.„Er zijn nu meer YPG-troepen in Kobani”, zegt hij aan de telefoon vanuit Kobani. „Maar de mensen zijn bang dat IS terugkeert.”

Maandag nog werd een IS-strijder ontdekt die zich in Kobani had verstopt. Hij werd ter plekke gelyncht. Volgens activist Bali keert de woede van de mensen zich ook tegen gewone Arabische burgers. „Veel mensen zinnen op wraak. We hebben ons uiterste best moeten doen te verhinderen dat Arabische vluchtelingen in Kobani werden aangevallen.”

De YPG, gelieerd aan de Turks-Koerdische verzetsgroep PKK, zit momenteel in een wat moeilijke coalitie met het Vrije Syrische Leger. Hoewel beide IS als vijand hebben zijn de Syrische rebellen niet vergeten dat de Koerden hebben samengewerkt met het regime van president Assad in ruil voor meer autonomie.

Ook zijn er berichten dat de YPG niet-Koerden heeft weggejaagd uit gebieden die zijn heroverd op IS. Kolonel Akaidi van het Vrije Syrische Leger doet die berichten af als propaganda. „IS heeft een geoliede pr-machine”, zegt hij in Gaziantep. „Ze vertellen de mensen in Raqqa dat de Koerden alle Arabieren gaan uitmoorden als ze Raqqa innemen, en dat zij de stad moeten helpen verdedigen.”

„In een oorlog gebeuren altijd foute dingen”, geeft de kolonel toe, „maar de alliantie tussen Koerden en Arabieren is solide.”