Hoe verdrijf je de woeste demonen uit je jeugd?

De dertig verhalen in Het verhaal van iemand anders, het debuut van de Britse schrijfster Anneliese Mackintosh (1982), draaien vrijwel allemaal om hetzelfde personage, Gretchen, ‘een meisje op wie je verliefd wordt of in wie je jezelf herkent’, zoals de uitgeverij op de achterflap opmerkt. Er is nog een derde mogelijkheid: dat je haar avonturen met gemengde gevoelens in je opneemt.

De lezers die zich daadwerkelijk in Gretchen herkennen, hebben een wild leven achter de rug, vol drugs en drank en seks. Net als Mackintosh zelf, die voor de belevenissen van Gretchen uit haar eigen leven heeft geput. Gretchen krijgt het zwaar te verduren. Ze lijdt aan een borderline persoonlijkheidsstoornis, haar suïcidale zus verblijft in inrichtingen, haar vader, een excentrieke wetenschapper, sterft te jong en zelf raakt ze getraumatiseerd door een groepsverkrachting in een cafétoilet.

In al die verhalen voert Mackintosh je a-chronologisch door dit leven. Meestal is Gretchen zelf aan het woord, op een laconieke toon, vol bravoure en zelfspot. Natuurlijk gaapt daaronder een diepzwarte afgrond van onzekerheid en ellende, maar Mackintosh slaagt er helaas niet in om die afgrond echt voelbaar te maken, doordat ze steeds haar toevlucht neemt tot sentimentaliteit en een plechtstatigheid die soms naar moralisme neigt. Vaak worden verhalen afgesloten met veelbetekenende woorden, die voor het effect soms ook nog eens worden herhaald. Juist in de ruimte tussen het laconieke en sentimentele gedijt het tragische. Jammer dat Mackintosh in haar poging de demonen van haar jeugd uit te bannen die ruimte niet benut.

Daar staat wel wat tegenover: levendig proza, humoristische passages en mooie beeldspraak. (‘Hij likte mijn lichaam als een dier dat een wond schoonlikt.’)

Deze verhalenbundel zou de kiem kunnen zijn van een goede roman die Mackintosh hopelijk ooit schrijft, mits ze haar lezers dan meer ruimte geeft om hun eigen conclusies te trekken. We hoeven niet verliefd te worden op haar alter ego, maar op haar proza.