Dagkalender van de Wereldliteratuur: het wonderlijke boekenjaar 1915

Voor zijn Dagkalender van de Wereldliteratuur bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag aandacht voor publicatiejaar 1915, een jaar waarin veel romans verschenen die tot op de huidige dag gelezen worden.

Voor zijn Dagkalender van de Wereldliteratuur kijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag aandacht voor publicatiejaar 1915, een jaar waarin veel romans verschenen die tot op de huidige dag gelezen worden.

1915 was een goed jaar voor de wereldliteratuur, want behalve Titaantjes (Nescio), The Thirty-Nine Steps (John Buchan), The Rainbow (D.H. Lawrence), Of Human Bondage (Somerset KafkaMaugham) en de debuten van Virginia Woolf en Alfred Döblin, verschenen ook twee van de bekendste verhalen van de vandaag jarige Franz Kafka voor het eerst: ‘Die Verwandlung’ en ‘Vor dem Gesetz’, dat verwerkt zou worden in de roman Der Prozess).

Een man ontwaakt als een enorm insect (‘Die Verwandlung’), een circusartiest vast tot de dood erop volgt (‘Ein Hungerkünstler’), een beul demonstreert zelf een nieuwe martelmachine (‘In der Strafkolonie’), een zoon laat zich door zijn vader tot de verdrinkingsdood veroordelen (‘Das Urteil’), een muis filosofeert zichzelf de klauwen van de kat in (‘Kleine Fabel’). Kafka’s verhalen zijn vaak absurd, maar ze worden met de hoogste graad van realisme en in de simpelste stijl gebracht. Daardoor leef je mee met de keverachtige Gregor Samsa als hij door zijn familie verstoten wordt, of met de arme Georg Bendemann die zich zo door zijn vader laat koeioneren.

Kafka’s tragikomische hoofdpersonen, die gebukt gaan onder een op weinig tot niets gebaseerd schuldgevoel, proberen het beste te maken van de nachtmerrie die het leven voor hen is. Eenvoudiger te lezen dan Kafka’s grote romans, en beter gepolijst, vormen de verzamelde Erzählungen de beste introductie tot het werk van de Praagse meester; Kafka zelf was over de meeste tevreden genoeg om ze bij zijn leven te publiceren.

Voor meer afleveringen van deze ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.