Bijna alles zwart: openbaarheid op z’n Limburgs

Zijn declaratiegedrag kostte VVD-Kamerlid Verheijen de kop. Limburg wordt nu minder scheutig met informatie.

Nieuwe aanpak van de openbaarheid in Limburg

De affaire-Verheijen was er begin dit jaar waarschijnlijk niet geweest als de provincie Limburg destijds haar nieuwe openbaarheidsbeleid al had toegepast. Na de affaire blijkt de provincie besloten te hebben voortaan minder details prijs te geven over declaraties en reisgedrag van haar bestuurders.

Dat Tweede Kamerlid Mark Verheijen (VVD) eind februari opstapte had onder meer te maken met een etentje, anderhalf jaar eerder. Verheijen, destijds gedeputeerde in Limburg, dineerde met een gezelschap, onder wie wethouder Jos van Rey en diens vriend Piet van Pol, projectontwikkelaar. Het kostte 2.631 euro, deels betaald door Limburg. Vooral het laten aanrukken van flessen wijn van 119 en 127 euro per stuk werd Verheijen later door een onderzoekscommissie van zijn partij aangerekend: in strijd met „het integriteitskader van de VVD” en „niet te verantwoorden voor een overheid”.

NRC Handelsblad kreeg destijds de rekening en andere stukken in handen na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB). Volgens de nieuwe Limburgse openbaarheidsregels zou de rekening van het etentje nu, behoudens het eindbedrag, onleesbaar zijn gemaakt. De dure flessen zouden zo verborgen blijven. Dat geldt ook voor Verheijens andere misstappen, dubbel declareren en privé reizen op provinciekosten.

De nieuwe regels blijken al toegepast bij Dagblad De Limburger. Dat vroeg deels dezelfde declaraties en werkagenda’s op die NRC kreeg. Terwijl NRC de documenten ‘ongecensureerd’ had ontvangen, kreeg De Limburger vooral onleesbaar gemaakte passages. Dat motiveren Gedeputeerde Staten (GS) met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van ambtenaren en bestuurders. Ook zou het goed functioneren van de provincie gevaar lopen. GS: „Opmerking verdient nog dat bovenstaande werkwijze mede is ingegeven door de manier waarop recentelijk in de media is omgegaan met de persoonlijke levenssfeer van personen met wie bestuurders betrekkingen onderhouden.”

Volgens Roger Vleugels, WOB-deskundige, valt alleen voor het anonimiseren van gesprekspartners soms wat te zeggen. Alle andere ingrepen houden geen stand voor de rechter, is zijn overtuiging. „Hoge ambtenaren en bestuurders hebben geen privacy als het om afspraken gaat waar ze evident beroepshalve naartoe gaan. De reactie is nu: minder openbaarheid. Die neiging bestaat overal, maar in Limburg altijd nog net iets sterker.”

Gedeputeerde Ger Koopmans (CDA) verdedigt het nieuwe beleid: „Bestuurders leggen primair verantwoording af aan Provinciale Staten, niet aan de straat.”