Wonen in lege kantoren? Leuk plan, maar het werkt niet

Foto ANP

Wat doe je met bijna 9 miljoen vierkante meter aan leegstaande kantoren? Bouw ze om tot appartementen en ga er in wonen, is een veelgehoorde oplossing. Maar dat valt nog tegen: omgebouwde kantoren kunnen maar aan vijf procent van de landelijke woningbehoefte voorzien, blijkt uit onderzoek van accountants- en advieskantoor Deloitte en makelaarsvereniging NVM.

Waarom zijn zoveel kantoren ongeschikt?

Tweederde van de leegstaande kantoren is niet geschikt om tot woningen om te bouwen. Bijvoorbeeld omdat ze op een kil bedrijventerrein staan. Of in gemeenten die geen woningen nodig hebben.

En ook als er kantoorpanden zijn die wél geschikt zijn om in te wonen, én in gemeenten staan waar nieuwe woningen nodig zijn, zijn de kantoren vaak toch niet nodig. De meerderheid van zulke kantoren (80 procent) staat in dertig gemeenten, waarvan de helft al meer nieuwbouwwoningen gepland heeft dan het aantal verwachte nieuwe huishoudens tot 2025. Nog meer nieuwe huizen hebben ze niet nodig.

In Amsterdam en Rotterdam bijvoorbeeld is de komende tien jaar behoefte aan respectievelijk 36.000 en 11.500 woningen. De steden hebben er respectievelijk 40.000 en 26.000 gepland. Zouden zij ook de daarvoor geschikte kantoren ombouwen, dan levert dat een extra overschot op van nog eens 2.400 en 2.900 huizen.

Uit het onderzoek van Deloitte:

Waarom is er dan zoveel nieuwbouw?

Daar ontstaat mogelijk een dilemma tussen maatschappelijke en financiële belangen, zegt Frank ten Have, partner bij Deloitte Real Estate.

“Als gemeenten kantoren gaan verbouwen, missen ze mogelijk inkomsten uit gronduitgifte.”

Volgens Ten Have realiseren gemeenten zich te weinig dat voor “duurzame verstedelijking” eerst naar de leegstaande panden gekeken moet worden.

“Ik denk dat gemeenten nog eens moeten nadenken over hoe hard hun plannen zijn.”

Uit het onderzoek van Deloitte:

Het vloeroppervlak van langdurig leegstaande kantoren en winkels is sinds 2010 verdubbeld, bleek vorige maand uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Van alle kantoren staat nu 17 procent leeg. En dat percentage blijft oplopen. Er worden al wel kantoorpanden omgebouwd tot appartementencomplex of studentenwoningen, en er worden ook kantoren gesloopt, maar het kantooroppervlak dat leeg komt te staan stijgt harder.

 

Ten Have pleit er dan ook voor dat gemeenten eerst goed kijken of ze kantoren kunnen (laten) ombouwen voordat er nieuwe huizen worden neergezet. Zolang die nieuwbouw niet wordt beperkt, zei onderzoeker Edwin Buitelaar van het PBL al eerder in deze krant, heeft het omvormen (en slopen) van leegstaande kantoren weinig zin.

“Dweilen heeft alleen zin als de kraan dicht is.”