Oorzaak slaapziekte na griepprik gevonden

In het griepvaccin Pandemrix, alleen gebruikt toen in 2009 de Mexicaanse griep uitbrak, zat een eiwit dat in uitzonderingsgevallen bij jonge kinderen de ziekte narcolepsie heeft veroorzaakt. Narcolepsie is een slaapstoornis. Hoe de ziekte kan ontstaan door Pandemrix werd gisteren beschreven in Science Translational Medicine.

Er was in 2011 al een vrij zeker epidemiologisch verband gevonden tussen Pandemrix en narcolepsie. Scandinavische onderzoekers zagen toen twee tot zes keer zo veel narcolepsie bij kinderen die met Pandemrix waren gevaccineerd.

Narcolepsie is een zeer zeldzame slaapstoornis. Naar schatting 1 op de 100.000 mensen lijden er aan. Patiënten slapen ‘s nachts slecht, maar kunnen overdag plotseling in slaap vallen of hun spierkracht verliezen.

In Nederland kregen zeker 20 kinderen narcolepsie die met Pandemrix zijn gevaccineerd. Dat staat in een rapport van Lareb, het bureau dat medicijnbijwerkingen bijhoudt. Bij 7 kinderen, oordeelt Lareb, was Pandemrix ‘mogelijk’ de oorzaak. Een epidemiologisch aangetoonde samenhang tussen Pandemrix en narcolepsie wil niet zeggen dat Pandemrix de veroorzaker van de ellende is. Daarvoor is een moleculaire verklaring nodig.

Narcolepsie is een auto-immuunziekte, bevestigt dit onderzoek. Het afweersysteem vernietigt onbedoeld een lichaamseigen eiwit. Vaak gebeurt dat na een infectie met virus of bacterie, waarin een stukje eiwit zit dat lijkt op een lichaamseigen eiwit. Die overeenkomst is nu bij Pandemrix aangetoond. Van het boosdoener-eiwit zat veel meer in Pandemrix dan in vaccin Focetria dat ook in 2009 werd gebruikt. Pikant is dat de bijwerking van Pandemrix, van fabrikant GSK, is opgehelderd door onderzoekers van Focetria-fabrikant Novartis.