Column

Mag het journaal ook nog objectief zijn?

Ad Verbrugge aan tafel bij Nieuwsuur.

Wat vinden we van de Griekse kwestie? Dat is makkelijk: we vinden dat ze jarenlang onze Europese portemonnees hebben leeg getrokken, dat ze bij de laatste verkiezingen met hun onnadenkende onderbuik hebben gestemd en, eigen schuld dikke bult, toen gekozen hebben voor de marxistische populist Tsipras en de berekenende speltheoreticus Varoufakis. Dat ze nu platzak zijn hebben ze dus aan zichzelf te danken. En dan ook nog zeuren dat we hun pensioenen niet mogen korten!

Toch? Dat horen we de hele tijd.

Het NOS Achtuurjournaal berichtte gisteravond zo over de Griekse regering: „Een eerste stap had Griekenland gisteravond moeten zetten met het terugbetalen van ruim anderhalf miljard euro aan het IMF. Met spanning werd dan ook gewacht of Griekenland op het laatste moment toch over de brug zou komen. Maar om middernacht bleef het stil in Athene. Griekenland laat de deadline verstrijken. Nooit eerder liet een westers land het zo ver komen, maar eigenlijk verbaast het niemand, na alles wat er de afgelopen maanden is gebeurd.” Bij monde van de nieuwslezeres, nota bene. Meteen aansluitend kwamen twee knappe, jonge, Griekse vrouwen aan het woord, die verklaarden tot het ja-kamp te horen. Verslaggeefster Eva Wiessing vertelde opgetogen hoe groot de ja-demonstratie in Athene was.

Een halfuur eerder bracht het RTL Nieuws een reportage over een sappelende Griekse kledinghandelaar, die tegenover de verslaggever het boetekleed aantrok: „Ik geef alleen onszelf de schuld. Voordat Griekenland de schuld geeft aan de andere mensen en de andere landen, moeten we kritisch naar ons eigen gedrag kijken.”

Misschien moeten ‘wij’ ook eens naar ‘ons eigen gedrag’ kijken. De voorbeelden zijn geen incidenten: de Nederlandse tv-journaals laten deze week keer op keer een pro-EU-geluid doorklinken in de berichtgeving. Dat komt wellicht omdat een Grexit ‘onze’ portemonnee treft, of omdat ‘onze’ Dijsselbloem de eurogroep voorzit, of het is wellicht een doorgeschoten effect van de vraag wat het nieuws voor ons betekent, die het nieuws dichtbij brengt. (Vandaar ook die framende, retorische wij-vorm. Ergert u zich er al aan?)

Maar mag het journaal alsjeblieft nog pogen objectief te zijn? Dat ‘we’ iets anders kunnen denken of dat ‘we’ niet allemaal hetzelfde denken, wil er bij de journaals niet in.

Online en op opiniepagina’s is er momenteel een richtingenstrijd gaande, een opstandje van opiniemakers als Paul Krugman en Joseph Stiglitz en in hun kielzog ook Ewald Engelen (De Groene) en Rutger Bregman (De Correspondent). Zij betogen dat kwijtschelding van de Griekse schulden niet zo’n waanzinnige optie is. Ik ga hier niet zeggen dat ‘we’ dát dan allemaal moeten vinden, maar dat standpunt, dat een Griek tot het nee-kamp zou veroordelen, hoor je op tv niet.

Behalve bij Nieuwsuur, dat gisteren ‘filosoof en Europakenner’ Ad Verbrugge uitnodigde om iets anders dan het boekhoudersgeluid te laten horen. Heel kort door de bocht: „Het is niet alleen de schuld van de Grieken.” Goed van Nieuwsuur, al was Verbrugges academische betoog beter tot z’n recht gekomen in een opiniestuk. Is dat het probleem? Is die mening geen lekkere televisie?