Kan Griekenland zomaar een andere munt adopteren?

foto Bloomberg

Stel dat het inderdaad tot een Grexit komt, dan raakt Griekenland de euro mogelijk kwijt. Kan het land dan overstappen op een andere munt, de dollar bijvoorbeeld?

De Grieken zouden niet de eersten zijn

Het korte antwoord: ja, dat kan. Neem de Amerikaanse dollar. Griekenland zou niet het eerste land zijn dat die als officiële munt invoert: onder meer El Salvador, Oost-Timor, Ecuador en Zimbabwe deden het.

Waarom landen ‘dollariseren’, dat verschilt. Zimbabwe stapte in 2009 over op de Amerikaanse munt om een eind te maken aan de hyperinflatie van de eigen Zimbabwaanse dollar: er werden op een gegeven moment briefjes van 100 triljoen gedrukt. Voor Ecuador was het een manier om strikt monetair beleid in te voeren: dat van de Amerikaanse centrale bank (de Fed), de baas van de dollar.

Nul controle

Aan zo’n switch naar een buitenlandse munt kleven wel de nodige risico’s. Nog los van het eerste en voornaamste probleem van een Grexit: de geloofwaardigheid van Griekenland op de financiële markten wordt ernstig geschaad.

Mocht het land de dollar invoeren, dan geeft het de controle over zijn munteenheid uit handen: die ligt bij de Fed in Washington. Diens monetaire beleid, als centrale bank van de VS, is logischerwijs gericht op Amerika en niet op Griekenland. Dat betekent dat aanpassingen in het beleid nadelige gevolgen kunnen hebben voor de Griekse economie. Bijvoorbeeld als de Fed besluit de rente te verhogen, terwijl de Griekse economie juist baat heeft bij een lage rente.

Ook is de vraag: hoe komt Griekenland aan voldoende dollars om de geldautomaten mee te vullen? In Zimbabwe ontstond bijvoorbeeld een tekort aan kleingeld, waarna winkels prijzen omhoog gingen afronden. “Daarover zal Griekenland afspraken moeten maken met de Fed, als die daar al voor voelt”, zegt Georgette Boele, analist van ABN Amro. “Anders kan het niet beschikken over een oneindige geldvoorraad.” Gaat de Fed akkoord, dan moeten er dollars naar Griekenland worden verscheept.

Of niks waard

Toch is een overstap naar de dollar niet logisch, zegt Boele.

“Het maakt je handelspositie kwetsbaar, zeker als Griekenland, een land dat voor een groot deel met Europese partners zaken doet. Dat doe je het liefst in euro’s.”

Als dat niet meer gaat en Griekenland wel controle wil houden over de eigen economie, kan het de drachme herinvoeren. Probleem daarmee is dat die direct zal devalueren en niets waard zal zijn, zegt senior econoom Aline Schuiling, eveneens van ABN Amro.

“Herstel kan dan jaren duren. Ondertussen blijven gemaakte Griekse schulden gewoon in euro’s.”

En dus nauwelijks betaalbaar. Bijkomend probleem is dat Griekenland nauwelijks reserves heeft in buitenlandse valuta om op te kunnen terugvallen.

 

Op termijn zou Griekenland kunnen proberen de drachme tegen een vastgestelde wisselkoers te koppelen aan de euro, net als Denemarken dat nu doet met de Deense kroon. “Dat zou financiële stabiliteit geven”, zegt Schuiling. “Maar daarover zal het dan wel om tafel moeten met de ECB”, vult Boele aan. En als ze daar toch aanschuiven kunnen ze het, in elk geval nu nog, misschien beter over iets anders hebben.

NRC Q Grexitbingo. Heb jij ‘m al gespeeld?featured-bingo-1024x450