In december is er weer een gasbingo

Het kabinet bepaalt nog dit jaar hoeveel minder Gronings gas er wordt gewonnen in 2016.

Vanaf een camping bij een boorlocatie van de NAM in Saaksum ageren bewoners tegen gaswinning. Gisteren hield de NAM er een informatiebijeenkomst. Foto Siese Veenstra/ANP

Het is een gezelschapspel geworden in de Tweede Kamer. Sinds anderhalf jaar houden de parlementariërs en minister Kamp (Economische Zaken, VVD) zich om de paar weken bezig met ‘gasbingo’. Oppositie en coalitie twisten met elkaar over de vraag: tot hoeveel miljard kuub per jaar moet de gaswinning in Groningen omlaag om het aantal bevingen en de kans op instortende huizen te verminderen?

Bij ieder debat galmen dezelfde getallen door de zaal. 42,5 miljard kuub, de aanvankelijke hoeveelheid uit het winningsplan. 33 miljard, nodig om in een ‘Elfstedentochtwinter’ aan alle binnen- en buitenlandse verplichtingen te voldoen. 21 miljard, vereist voor een ‘gewone’ winter. En 12 miljard, het getal dat telt als alleen veiligheid ertoe zou doen.

Een sluitend antwoord is er nog altijd niet. Dat bleek gisteren bij het laatste gasdebat van dit politieke seizoen. In december is er weer een nieuwe ronde gasbingo. Dan bepaalt het kabinet het productiemaximum voor 2016. Terwijl oppositiepartijen GroenLinks, ChristenUnie en SP willen minderen naar 21 miljard kuub, is minister Kamp zover nog niet. Hij wil eerst uitsluitsel van gaswinningsbedrijf NAM en het Staatstoezicht op de Mijnen over de vraag of het „met pieken” winnen van aardgas niet meer risico’s oplevert voor de Groningers dan „vlak en gelijkmatig” winnen.

Vorige week verraste Kamp de oppositie door de Groningse gaswinning voor dit jaar terug te brengen op een lager niveau dan iedereen verwachtte: 30 miljard kuub. Dat is bijna 10 miljard minder dan voorzien en kost de schatkist 1,2 miljard euro. Dus sloten regeringspartijen VVD en PvdA gisteren de rijen en was de oppositie mild voor de minister – en dat was het afgelopen jaar wel eens anders.

Er werd vooral veel vooruitgeblikt. Een deel van de oppositie begint zijn geduld te verliezen. Groningers lopen gevaar in hun eigen huis, wanneer brengen de onderzoeken nou eens duidelijkheid? Vermoedelijk nooit, zei Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks): „Zo’n verlossend rapport gaat er niet komen, net als bij klimaatverandering”. De minister verschuilt zich achter alle onderzoeken om rustig te kunnen doorpompen, sneerde Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren.

Dat bestreed Kamp. Hij was het die de gaskraan stukje bij beetje dichter heeft gedraaid en hij is het die dit jaar nog 3.000 kwetsbare huizen wil laten versterken. Daarnaast overweegt hij de overstap naar een nieuwe ‘winningssystematiek’ met 20 miljard kuub (vloeibaar) importgas. Noorwegen en Rusland hebben gas genoeg. Alleen heeft dat geopolitieke gevolgen waarover minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) zich nog moet buigen. En bovendien moet dit importgas in aparte fabrieken met stikstof bewerkt worden om qua samenstelling in de buurt te komen van het Groningse gas, waarop onze ketels, gasbranders en geisers ingesteld zijn.

En dan was er nog de afhandeling van de aardbevingsschade. Gedupeerden hebben te maken met een wirwar aan bestuurlijke clubs, overlegorganen, ombudsmannen en beroepscommissies – en erg veel vertrouwen hebben ze er dus niet meer in. Kan al die „bestuurlijke spaghetti” niet worden samengevoegd tot één instantie met échte slagkracht, vroeg VVD’er André Bosman. PvdA’er Jan Vos eiste dat alle „complexe schadegevallen” – volgens Kamp zo’n 194 – vóór het einde van het jaar zijn opgelost.

Twee sporen volgt het kabinet bijna drie jaar na de aardbeving bij Huizinge – de zwaarste klap tot nu toe met 3,6 op de schaal van Richter. Er wordt gedraaid aan de gaskraan en de huizen moeten worden versterkt. Dat eerste gebeurt nu inderdaad: in vergelijking met 2012 wordt er dit jaar flink minder gas gewonnen. „De politieke knop is om”, vertelt PvdA’er Vos aan wie het maar wil horen.

Maar ‘spoor twee’, de versteviging van tienduizenden huizen, laat nog op zich wachten. Hoe onveilig de woningen precies zijn, is nog altijd onduidelijk. Dat moet per woning worden berekend en hangt ook af van de risiconormen. Die staan nog niet vast. Kamp verwacht daarover dit najaar meer duidelijkheid.