Het verhaal achter de man die het bewijs leverde van Assads gruweldaden

Hij smokkelde duizenden foto’s Syrië uit met daarop slachtoffers van het Assad-regime in de hoop dat het zou leiden tot actie van de internationale gemeenschap. Uit die duizenden beelden is nu waarschijnlijk een Zweedse burger geïdentificeerd. Vanity Fair vertelt het verhaal van de fotograaf achter de foto’s: Caesar.

Caesar voor de buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden vorig jaar in de VS. Afbeelding Facebook / Stand with Caesar: Stop Bashar al-Assad's Killing Machine

Hij smokkelde duizenden foto’s Syrië uit met daarop slachtoffers van het Assad-regime in de hoop dat het zou leiden tot actie van de internationale gemeenschap. Uit die duizenden beelden is nu waarschijnlijk een Zweedse burger geïdentificeerd. Vanity Fair vertelt het verhaal van de fotograaf achter de foto’s: Caesar.

Caesar is zijn codenaam. Zijn verblijfplaats is om veiligheidsredenen geheim, maar hij zou sinds zijn vlucht in een West-Europees land verblijven. Slechts een keer verscheen hij in het openbaar: vorig jaar getuigde hij onherkenbaar voor de buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden over de misdaden van het Assad-regime.

Knipsel

Als ‘afvallige’ is de voormalige fotograaf die in dienst was van het Assad-regime zijn leven niet zeker. Vooral ook omdat hij de geschiedenisboeken zal ingaan als degene die het onomstotelijke bewijs heeft geleverd van de misdaden tegen de menselijkheid door Damascus. In een rapport (waarschuwing: schokkend materiaal) concludeerden een drietal topjuristen en voormalige aanklagers van oorlogstribunalen dat dit onweerlegbaar en authentiek bewijsmateriaal is.

CNN interviewde hen:

Militair hospitaal was slachthuis

Caesar had misschien wel de meest bizarre baan ter wereld: als fotograaf bij de forensische afdeling van het miniserie van Defensie fotografeerde hij slachtoffers van verkeersongelukken, zelfmoorden en moorden. Maar vanaf 2011 werd hij steeds vaker opgeroepen om foto’s te maken in de militaire ziekenhuizen van Tishreen en Mezzeh.

De ziekenhuizen werden een verzamelplaats waar de geheime politie, de Mukhabarat, de lichamen van zogenoemde tegenstanders van het regime dumpten. Caesar moest de doden, tientallen per dag, stuk voor stuk fotograferen terwijl artsen ondertussen gedwongen werden de doodsoorzaak te fabriceren. In het dossier kwam dan bijvoorbeeld ‘hartaanval’ te staan, terwijl de lichamen overduidelijk tekenen van marteling vertoonden.

Elke avond downloadde Caesar ‘s avonds stiekem alle foto’s op een usb-stick die hij aan zijn broer gaf, die contacten had met de Syrische oppositie. Na een verhoor door de geheime diensten, die iets begonnen te vermoeden, besloot hij in 2013 te vluchten na eerst zijn dood in scene te hebben gezet. Met hem gingen usb-sticks met 55.000 foto’s van slachtoffers van het regime mee.

Het United States Holocaust Memorial Museum exposeerde de foto’s en publiceerde een deel in samenwerking met Caesar in een Facebookgroep (waarschuwing: het zijn zeer schokkende beelden). De lichamen van de slachtoffers vertonen enorme gelijkenis met slachtoffers uit de nazi-concentratiekampen; uitgemergeld en met sporen van fysieke mishandeling.

VS proberen nu al zaak op te bouwen tegen oorlogsmisdadigers

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, afdeling oorlogsmisdaden, probeert sindsdien de Caesar-foto’s nu te gebruiken als bewijsmateriaal om in de toekomst Syrische oorlogsmisdadigers te kunnen vervolgen.

De FBI onderzocht de eerste 27.000 foto’s waarop naar schatting 11.000 slachtoffers staan in de ‘hoop’ dat er Amerikaans slachtoffer tussen zou zitten. Daaruit zijn ruim vierhonderd slachtoffers geïdentificeerd met een Arabische achtergrond. Al eerder werd bekend dat er ongeveer tien slachtoffers tussen zitten met een Europese achtergrond.

Zweeds staatsburger onder de slachtoffers

Volgens een bron bij het ministerie van Buitenlandse Zaken is nu 1 slachtoffer geïdentificeerd met de Zweedse nationaliteit. Stephen Rapp, de ambassadeur oorlogsmisdaden bij het ministerie is maandag naar Stockholm gevlogen om het bewijsmateriaal over te dragen. Marie Lind Thomsen, de plaatsvervangend openbaar aanklager, bij het Zweedse ministerie van Justitie bevestigt desgevraagd aan nrc.nl dat dit gesprek heeft plaatsgevonden en dat er informatie is overgedragen.

“Het was een gesprek waarbij ook de politie aanwezig is. De politie gaat nu eerst zelf onderzoek doen. Op grond daarvan besluiten we of het OM een vooronderzoek zal starten. Het is nu nog te vroeg om iets te zeggen.”

Vanity Fair sprak voor het verhaal overigens ook met een zestal gevluchte verplegers die in een van beide hospitalen werkten:

According to Abu Odeh, intelligence agents would walk up to patients recovering from surgery to repair bone fractures and would literally rip external fixations—used to hold bones in place—from their broken limbs. “So many times we had to do operations twice,” he said. “They weren’t doing this torture to get patients to talk—it was just torture. Sometimes the Mukhabarat guys would pee on the wounds. Other times they would dip a prisoner’s bandages in toilet water and put them back on.”

Lees het hele verhaal Documenting Evil: inside Assad’s Hospitals of Horror’ van Adam Ciralsky bij Vanity Fair (5.261 woorden, 21 minuten).