Griekse journalist Efi huilt op haar werk in Brussel

EU-journalist Efi Koutsokosta zit ingeklemd tussen de kille Brusselse rekensommen en de wanhoop bij haar Griekse familie thuis.

Tegen middernacht op een Brussels terras wordt het de Griekse journalisten te veel. Twee beginnen te huilen als bekend wordt dat in een EU-gebouw verderop de onderhandelingen opnieuw zijn geklapt.

Ze volgen de Griekse schuldencrisis al jaren. „Als journalist, maar ook als gewone, bezorgde Griek, en dan krijgen emoties soms de overhand”, zegt Efi Koutsokosta, EU-correspondente voor Euronews.

Voor de gemiddelde EU-journalist is het met meerdere deadlines per dag al een beproeving, maar voor de Griekse collega’s is Brusselse verslaggeving nu een ware uitputtingsslag. „Dit zijn moeilijke tijden”, zegt Alexandros Koronakis. „Je moet je gevoelens uitschakelen over iets waarbij je enorm betrokken bent: je eigen land!” Met zijn vader Vasil maakt Alexandros de Brusselse krant en website NewEurope.

In de aanloop naar het Griekse referendum heeft Vasil begrip voor Europees Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker, die zich „bedrogen” voelt door Tsipras. Vasil: „Als Juncker zegt dat de gewone Griek de Europese voorstellen niet kent, heeft hij gelijk. In Griekenland wíl men de waarheid niet onder ogen zien.”

Zoon Alexandros zwijgt en kijkt liefdevol naar zijn vader, die rood aanloopt. „Griekenland is een land van corruptie en geheime kartels en heeft een bureaucratisch waterhoofd.” De laatste espresso’s en een fles wijn worden besteld. Dan wordt het donker in Brussel en gaat iedereen huiswaarts, in afwachting van de volgende dramatische gebeurtenissen in de Griekenlandsaga.

Een paar dagen later houdt Efi Koutsokosta lunchpauze in het park naast de Europese Schumanwijk in Brussel. De financiële noodhulp aan haar land is gestopt. Griekenland is volgens het IMF nu officieel ‘wanbetaler’. Wil ze nu naar Athene vliegen om bij familie en vrienden te zijn?

Koutsokosta: „Ze bellen, sms’en en mailen me voortdurend. Efi, vragen ze dan, praten die lui daar in Brussel écht over een Grexit, of is het maar politiek theater? Mensen zijn in totale verwarring. Het enige dat ik kan doen is ze kalmeren.”

„Maar intussen zit ik hier alleen met mijn zorgen. Toen in Griekenland bekend werd dat Griekse journalisten in Brussel huilden na die mislukte onderhandelingen, was dat meteen voorpaginanieuws. Het ligt allemaal uiterst gevoelig. De overheersende gedachte is: ‘Jullie journalisten weten wel hoe het zit, toch?’ Nee dus. Als er dan ook nog het beeld van huilende journalisten opduikt, versterkt dat de wanhoop bij gewone Grieken.”

Heeft Juncker gelijk als hij zegt dat de Grieken de waarheid niet kennen, vraag ik. Schieten Griekse media te kort? „De commerciële media zijn traditioneel in handen van ondernemers met wortels in de oude politieke elite waartegen Tsipras nu vecht. Hij wil afrekenen met die mediatycoons die in het verleden gratis frequenties in de wacht sleepten. Je begrijpt: hij heeft daarmee veel vijanden gemaakt. De meerderheid van de grote mediaconcerns is tegen hem.”

Toen Koutsokosta ruim twee jaar geleden begon in Brussel, leek er wat rust teruggekeerd in het Griekse dossier. „Het miljardenhulpprogramma was opgetuigd. Maar de rust was schijn. De armoede groeide snel, veel Grieken konden hun rekeningen niet meer betalen. De buitenwereld constateerde nuchter wat economische groeistuipjes, maar dat stelde weinig voor. Niet voor niets koos men bij verkiezingen voor Tsipras, die beloofde een einde te maken aan de door Europa opgelegde bezuinigingen. Met deze regering kon de Griek zich eindelijk weer trots voelen. Maar met de chaos waarin we nu zijn beland, vraag ik me af welke offers de Grieken nog bereid zijn te brengen.”

Wat haar grootste zorg is? „Elk scenario kent alleen maar verliezers, en dan gaan de Grieken elkaar verwijten maken: ‘Dankzij die Tsipras van jou kan ik zelfs niet meer bij mijn pensioen!’ Het verscheurt de samenleving, het verscheurt families, nú al. Het ging nooit alleen maar om geld, het was vanaf het begin een politieke en sociale crisis. Het kan in het ergste geval leiden tot burgeroorlog. De grootste uitdaging wordt hoe we kunnen vermijden dat het uitloopt op gewelddadige botsingen op straat.”

Heeft ze nog hoop? „Ik zie nog altijd een kans dat er vóór het referendum van zondag een akkoord komt. Het is fifty-fifty voor Tsipras: of hij groeit uit tot nationale held, of hij moet straks vluchten, het land in chaos achterlatend.”