Deutsche Bank grossiert in affaires

Duitse toezichthouder Bafin hekelt ‘lobby’ topman voor exorbitante bonussen voor handelaren.

Demonstrant in Frankfurt met een foto waarop hij vertrekkend topman Fitschen tegen collega Jain laat zeggen: ‘De ratten verlaten de zinkende bank’. Foto Ralph Orlowski / Reuters

Ze waren „goede gasten, de beste van de straat”. En dus waren ze een miljoenenbonus waard. Niet een paar miljoen euro, nee tientallen. Misschien wel 130 miljoen. Voor twee man. Over één jaar.

Aan het woord is de vertrekkende topman Anshu Jain van de grootste bank van Duitsland, Deutsche Bank. Ergens rond het uitbreken van de kredietcrisis. Ze, dat zijn twee voormalige sterhandelaren van de bank. Jain zegt het tegen de toenmalige voorzitter van de raad van commissarissen, die over het beloningsbeleid bij Deutsche Bank gaat. De topman lobbyde dus persoonlijk voor een megabonus voor twee van zijn ‘beste’ handelaren.

Althans, zo ziet de Duitse financieel toezichthouder Bafin het. Het voorval staat in een rapport dat Bafin recentelijk opstelde in de nasleep van het Libor-schandaal bij de bank. Wegens fraude met deze internationale rentevoet moest Deutsche in april 2,3 miljard euro betalen aan Amerikaanse en Britse toezichthouders om strafvervolging af te kopen.

De handelaren werkten op de afdeling waar de fraude werd gepleegd. De Financial Times berichtte gisteren over het Duitse toezichthoudersrapport. Dat is geheim, maar is door de krant ingezien.

Achtervolgd door schandalen

De zaak werpt een nieuwe schaduw over de bank, met 1.708 miljard euro balanstotaal en bijna 100.000 werknemers een van de grootste ter wereld. Niet alleen vanwege de exorbitante bonuscultuur die eruit blijkt en die ook in Duitsland een open zenuw is. Maar ook vanwege de klaarblijkelijke persoonlijke inspanningen van de top van de bank voor dergelijke megabeloningen voor handelaren – die mogelijk ook nog eens vuile handen hebben gemaakt. Een van hen, Christian Bittar, geldt als verdachte in een Brits strafrechtelijk onderzoek naar fraude met de Euribor-rente, een Europese variant van Libor. Bittar werkt sinds 2011 niet meer voor Deutsche.

In zijn rapport verbaast de toezichthouder zich over de „opmerkelijke” relatie die de handelaren, met name Bittar, met de raad van bestuur hadden. Jain was voorheen hoofd van de zakenbankdivisie van Deutsche Bank, de afdeling waar Bittar werkte. Ze kenden elkaar goed. De suggestie: hier lijkt wel sprake van vriendjespolitiek.

De vraag die al een tijdje in Duitse media wordt gesteld: ging er de afgelopen jaren eigenlijk iets wél goed bij Deutsche? De bank wordt achtervolgd door schandalen. Twee maanden geleden moest zij dus het recordbedrag van 2,3 miljard euro afrekenen voor haar rol bij de Libor-fraude. Ter illustratie: eind 2013 betaalde Rabobank 774 miljoen euro voor dezelfde fraude. En daarvoor waren er ook al allerlei mistanden. In totaal moest Deutsche de afgelopen drie jaar voor 9 miljard aan boetes en schikkingen betalen.

De bank is, volgens Duitse media, verwikkeld in zo’n 6.000 juridische geschillen, grote en kleine. En er zijn nog meer problemen op komst. De Duitse justitie heeft maandag, naar aanleiding van het onderzoek van Bafin, een strafrechtelijk onderzoek aangekondigd naar de Libor-fraude.

De val Jain en Fitschen

Al die schandalen en financiële problemen hebben geleid tot de val van Jain en de andere topman van Deutsche, Jürgen Fitschen. De laatste staat op dit moment zelf terecht in een fraudezaak rond een inmiddels overleden Duitse mediamagnaat. Jain vertrekt volgende week dinsdag. Fitschen stapt volgend jaar mei op.

En nu is er dus dit weer. Erger nog: in het rapport van de toezichthouder wordt ook gehakt gemaakt van een intern onderzoek dat Deutsche Bank zelf deed naar de handel en wandel van de afdeling van sterhandelaar Bittar. Dat onderzoek was oppervlakkig, aldus Bafin. Deutsche voerde het niet uit omdat zij malversaties vermoedde, maar omdat zij benieuwd was hoe het toch kon dat die afdeling zo veel geld verdiende.

Deutsche ontkent de aantijgingen van Bafin stellig. Er zou geen bijzondere relatie bestaan tussen Jain en Bittar. En het interne onderzoek van destijds zou wel degelijk serieus zijn geweest. Jain zou ook beslist niet gelobbyd hebben voor Bittars megabonus. Simpelweg omdat dat nergens voor nodig zou zijn geweest. Volgens Deutsche Bank had Bittar contractueel recht op een nog veel hogere bonus. Hij kreeg altijd een percentage van de winst die hij maakte voor de bank. Dat hij dit keer minder kreeg, was louter omdat hij een hogere bonus op dat moment ongepast vond: het was crisis. De uitkering van de bonus werd uitgesteld.

Deutsche Bank wijst er verder op dat dergelijke afspraken in die tijd heel gangbaar waren, ook bij andere banken, zeker in Londen. Inmiddels zijn ze afgeschaft. Maar voor het imago van Deutsche is het allemaal niet goed. De nieuwe topman John Cryan heeft een hoop herstelwerk te verrichten.