We zijn klaar met stille tochten. Die hoort niemand

Maandag liep een demonstratie in Den Haag uit de hand. Betogers zijn boos op de politie. Zwarte mensen worden harder, agressiever aangepakt dan witte mensen, zeggen ze.

Maandagavond werd in Den Haag gedemonstreerd tegen de gewelddadige arrestatie van de Arubaan Mitch Henriquez, die zaterdag overleed. Foto ARIE KIEVIT/ANP

Pop, pop, pop, krak, krak, krak. Ludwig (61) doet het geluid na van handboeien die ruw worden omgeklikt bij een jongeman – zoals hij dat laatst zag gebeuren. Ludwig, lila T-shirt, gouden tand, zat net als nu met vrienden op het terras van café De Wereld in de Schilderswijk. De man die in de boeien werd geslagen had volgens Ludwig bijna niets gedaan. Hij stond dubbel geparkeerd, omdat hij eten ging afhalen en toen was hij nog zijn legitimatie vergeten. Rechtvaardigen die daden de manier waarop de politie hem aanhield?

Volgens Ludwig en zijn vier vrienden niet. Ze praten door elkaar heen, dit onderwerp vinden ze belangrijk. Veel mensen in de Haagse Schilderswijk hebben dit soort verhalen. We zijn niet blank en daardoor zijn we vaak de lul, zegt Ludwig.

Maandagavond liep in dezelfde straat, honderd meter van café De Wereld, de demonstratie tegen politiegeweld uit de hand. Die demonstratie werd gehouden na de dood van Mitch Henriquez, die afgelopen weekend door de politie werd gearresteerd.

De demonstratie begon vreedzaam, maar later sneuvelden er ruiten, er werd gereld tot diep in de nacht en zestien mensen werden opgepakt. ‘Tegen politiegeweld. Tegen racisme’, stond er op een groot spandoek.

De politie behandelt mensen slecht. En al helemaal mensen met een buitenlandse achtergrond. Dat is de gedachte die mensen in de Schilderswijk bezighoudt, vooral sinds wat er zaterdag in Den Haag gebeurde.

Mitch Henriquez, een 42-jarige Arubaan die op bezoek was bij familie in Nederland, bezocht festival Night at the Park in het Zuiderpark toen hij werd opgepakt. Er werden filmpjes van gemaakt die online honderdduizenden keren bekeken zijn. Op de filmpjes is te zien dat vier politieagenten Henriquez tegen de grond gedrukt houden. Eerst stribbelt hij nog tegen. Omstanders worden gemaand afstand te houden.

Niet veel laten hijsen de agenten Henriquez in een zittende positie, ze controleren zijn hartslag, tikken op zijn wangen en tillen hem in een arrestantenbus.

Er is nog veel onduidelijk

De precieze aanleiding voor de aanhouding van Henriquez is nog onduidelijk. Volgens het Openbaar Ministerie leek het erop dat Henriquez een vuurwapen had. „Hij is een paar keer gewaarschuwd, toen zei hij nog wat en toen doken ze er met z’n vieren bovenop”, zegt een maker van een van de video’s terwijl ze de aanhouding filmt. Een andere ooggetuige vertelt op de radio dat Henriquez dronken overkwam. „Toen hij op de grond lag werd er met wapenstokken op hem ingeslagen.” Op de filmpjes zijn geen stokken te zien.

Is Mitch Henriquez doodgeslagen? Heeft de politie buitensporig geweld gebruikt? Op die vragen is nog geen antwoord, maar het is wel de conclusie die veel mensen trekken.

Door de dood van Henriquez zal alles veranderen, Ludwig weet het zeker. „De tijd van stille tochten voor slachtoffers van politiegeweld is nu voorbij. Die hoort toch niemand.” Stille tochten zorgen er volgens hem niet voor dat Nederland veel politiegeweld ziet voor wat het is: racisme. „Vanaf nu gaan mensen in heel Nederland demonstreren.”

Het persbericht dat het OM in eerste instantie naar buiten bracht over het incident, vermeldde dat de arrestant ‘onwel’ werd in de politiebus. Die verklaring is later ingetrokken. De Rijksrecherche onderzoekt nu wat er zaterdagavond precies gebeurde.

Herinneringen aan Rishi

Het tramhokje van halte Hobbema-plein ontbreekt. Dat sneuvelde maandagavond. De demonstranten kwamen bij elkaar voor politiebureau De Heemstraat, een bureau dat vaker is bekritiseerd omdat de agenten zouden discrimineren.

Eind 2013 werd niet ver daarvandaan, op station Hollands Spoor, de 17-jarige Rishi Chandrikasing doodgeschoten omdat een agent dacht dat hij een wapen trok, wat niet het geval bleek. De politie werd beschuldigd van racisme. Die gebeurtenis halen veel omwonenden nu weer aan.

De Amsterdamse Imala (44) nam het initiatief voor de demonstratie van maandagavond. Ze is geen bekende van de familie van Henriquez. Maandagochtend maakte ze een Facebook-evenement aan, waar zich 1.300 mensen voor aanmeldden. „Het buitensporig politiegeweld tegen vooral allochtonen neemt verontrustende vormen aan en het is aan ons de burgers om te laten weten dat we dit niet langer pikken”, schreef Imala daar. Ze voelt zich al zo lang gediscrimineerd door de politie, vertelt ze, nu wilde ze daar iets tegen doen.

Shanny Vismale (17) en haar vriendin Giliandra Maduro (16) lopen langs bureau De Heemstraat. Vismale werd een keer opgepakt door de politie, waarom wil ze niet zeggen. Ze wilde haar telefoon nog aan Maduro geven voor ze werd meegenomen, en toen deed de politie volgens haar heel agressief. Maandagavond waren ze bij de demonstratie.

Dat soort verhalen hoor je meer in deze buurt: mensen doen iets fout en worden gestraft, maar die straf is dan te hard, te agressief, of ongepast. Dat vond Vismale ook. Mag de politie in een wijk waar veel gebeurt, zoals Schilderswijk, strenger zijn?

Imala vindt dat een stomme vraag. „Moet je iemand wurgen die een chocolaatje steelt?” Ze wil maar zeggen: iemand kan dan wel iets fout doen, maar geweld hoort niet bij het Nederlandse rechtssysteem. Ze wil dat wordt erkend dat er iets mis is met de manier waarop de politie omgaat met „niet-witte Nederlanders”. „Soms wordt gezegd dat wij zwarte mensen alles racistisch vinden. Dat kun je niet zeggen, als je niet in mijn schoenen staat.” Zij noemt die „onwetende” houding white privilege. In haar schoenen staan betekent bijvoorbeeld: „in de tram gecontroleerd worden op een kaartje, terwijl witte mensen niets hoeven te laten zien”.

Zij denkt, net als Ludwig, dat de dood van Henriquez een golf van demonstraties, en in ieder geval verontwaardiging over politiegeweld, zal veroorzaken. Vooralsnog heeft Imala geen nieuwe demonstraties gepland.

Er is weinig vertrouwen

Is de politie echt racistisch? Amnesty International schreef twee jaar geleden in een rapport dat de Haagse politie, ook die van het bureau aan De Heemstraat, aan etnische profilering doet. Maar onderzoekers van de Universiteit Leiden concludeerden een paar maanden later juist dat de politie in Den Haag niet etnisch profileert. Dat er veel mensen met een migrantenachtergrond door de politie worden benaderd was in de meeste gevallen logisch, gezien de situatie.

Burgemeester Jozias van Aartsen betreurt dat de Schilderswijk weer negatief in de belangstelling staat, want de verhouding tussen de Schilderswijkers en de politie is het afgelopen anderhalf jaar volgens hem juist flink verbeterd.

Gedurende anderhalf uur ging de demonstratie heel goed, zegt hij. „Het was een waardig moment waarin ruimte was voor boosheid en frustratie.” Toen zijn er relschoppers bij gekomen, zegt hij. Onder de relschoppers waren volgens Van Aartsen weinig mensen uit de Schilderswijk.

Gisteren vond de sectie op het lichaam van Henriquez plaats. De voorlopige uitslag daarvan wordt deze week nog verwacht.

Veel mensen hebben maar weinig vertrouwen in de uitkomst van het onderzoek. Vismale: „Eerst geven de agenten een verkeerde uitleg van wat er is gebeurd, en dan moeten we ze nu opeens wel gaan geloven?”