Veiligheidsdiensten moeten afluisteren advocaten staken

Veiligheidsdiensten moeten stoppen met het aftappen van gesprekken tussen advocaten en hun cliënten. De staat moet deze praktijken binnen zes maanden staken, zo heeft de rechter vanochtend bepaald.

Advocaten Olivier van Hardenbroek (L) en Sebas Diekstra (R) arriveren bij de rechtbank waar zij namens de advocatuur middels een kort geding eisten dat de geheime diensten zouden stoppen met het afluisteren van gesprekken tussen advocaten en hun clienten. Foto ANP / Bart Maat

Inlichtingendiensten moeten stoppen met het aftappen van vertrouwelijke gesprekken tussen advocaten en hun cliënten. Een onafhankelijk orgaan moet de bevoegdheid krijgen om het afluisteren vooraf te toetsen en tegen te houden, zo heeft de rechter in Den Haag bepaald. Wordt het beleid niet binnen zes maanden bijgesteld, dan moet de staat deze praktijken staken.

Advocaten wilden dat het afluisteren zou stoppen, of dat een onafhankelijke rechter het afluisteren vooraf zou toetsten. Ze vinden dat de praktijk het recht op een eerlijk proces schendt. Iedereen moet er volgens de advocaten van uit kunnen gaan dat de communicatie met een raadsman vertrouwelijk is. Volgens het bestaande beleid moet alleen een minister voorafgaand aan het afluisteren toestemming geven. De Commissie van Toezicht op de inlichtingediensten (de CTIVD) controleert pas achteraf.

‘Evident niet relevant’

Aanleiding voor het kort geding was het feit dat de AIVD al jaren advocaten van Prakken d’Oliveira, het bekende mensenrechtenkantoor dat onder anderen terrorismeverdachten bijstaat, afluistert. Dat bleek in december uit het antwoord dat minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) stuurde na een klacht die het kantoor erover had ingediend. De minister oordeelde de klacht gedeeltelijk gegrond. De AIVD had gehandeld in strijd met de ‘behoorlijkheidsnormen’ door getapte gesprekken met advocaten uit te werken die ‘evident niet relevant’ waren voor onderzoek van de inlichtingendienst.

Prakken d’Oliveira en de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten spanden het geding tegen de Nederlandse staat aan. Advocaten Sébas Diekstra en Olivier van Hardenbroek traden in de afluisterzaak op namens de CCBE, een Europese advocatenorganisatie. Diekstra liet vooraf aan persbureau ANP weten dat hij de uitspraak met vertrouwen tegemoet zag.

“Ik hoop op een overwinning voor de rechtsstaat en een nederlaag voor de politiestaat.”

Lees ook: De AIVD een schoothond van de NSA? Echt bullshit (€), het interview met AIVD-baas Rob Bertholee