Spartacus, Yogi en It Beest - Hoe goed ken jij de bijnamen van de Tourrenners?

Bernard Hinault: De Das, of toch De Scheerkwast? Foto ANP

Met nog drie dagen tot de start bereikt de Tourkoorts langzaam zijn hoogtepunt. Een goed moment om de wielerkennis even te testen, en eventueel bij te spijkeren. Want op televisie en in de krant vliegen de bijnamen je de komende weken weer om de oren. Hoe goed ken jij ze?

In de aanloop naar de start in Utrecht houdt het Instituut voor Nederlandse Lexicologie een speciaal woordenboekje voor wielerbijnamen bij. Niet met de honderden wielergrootheden uit het verleden, maar alleen met renners die zaterdag van start gaan. Dus schrijf voor jezelf eens op welke renner er bij de volgende namen hoort:

  • Der Panzerwagen
  • De Kleerhanger
  • De Lange van Lommel
  • It Beest
  • Yogi
  • Spartacus
  • De Haai van Messina
  • The Beast of the East
  • The Fish
  • De Vlinder van Maastricht

Er is waarschijnlijk geen sport die zo veel bijnamen kent als het wielrennen. Zonder bijnaam kun je als wielrenner eigenlijk niet eens spreken van een geslaagde loopbaan. Want is er ook maar één wielerlegende die geen koosnaampje heeft? Nee, natuurlijk niet. Allemaal kregen ze van het publiek liefkozend een tweede naam.

Er zijn meerdere kannibalen, maar slechts één echte

Na verloop van tijd worden bijnamen soms ook weer hergebruikt, zoals De Kannibaal. Tegenwoordig is dat een koosnaampje voor sprinter Peter Sagan, drievoudig winnaar van de groene trui. Maar voor de ware wielerfan – en al helemaal de Belgische – is er maar één Kannibaal: vijfvoudig Tourwinnaar Eddy Merckx.

Ook de professor, of Le Professeur, is een bijnaam die meerdere renners werd opgeplakt. Vaak ging het dan om brildragende coureurs, zoals oud-Tourwinnaars Jan Janssen en Laurent Fignon. Want wie een bril draagt, moet immers wel intelligent zijn, zo was de redenering. Andere bijnamen, zoals de Arend van Adliswil, zijn dan weer moeilijker te recyclen.

Hinault: de Das, of toch niet?

Een enkele keer bestaat over een bijnaam ook onduidelijkheid, zoals bij vijfvoudig Tourwinnaar Bernard Hinault. Die draagt in Nederland nog altijd de bijnaam De Das, een vertaling van het Franse Le Blaireau. Vanwege zijn schuwe, soms knorrige karakter wordt daar dan als verklaring aan toegevoegd.

Maar misschien wordt in Nederland wel de verkeerde vertaling gebruikt. Want Le Blaireau kan ook worden vertaald als de scheerkwast. En dat verwijst dan weer naar het kapsel van Hinault in zijn begindagen, toen Hinault een strakke zweetband om het hoofd droeg, die zijn haar omhoog deed pieken.

Oh, en de juiste namen zijn achtereenvolgens: Tony Martin, Steven Kruijswijk, Johan Vansummeren, Lieuwe Westra, Ian Stannard, Fabian Cancellara, Vincenzo Nibali, Bram Tankink, Richie Porte en Tom Dumoulin.