NRC Zomergids: de vijf beste romans van de eerste helft van 2015

Ook zo druk? In de vakantie heb je alle tijd. Tijd om te lezen, te luisteren, in te halen of om juist vooruit te kijken. NRC gidst je deze week door de beste films, artikelen, muziek, series en boeken. Vandaag: de beste romans van de eerste helft van 2015. Voor in de tuin of op het strand.

Komt een paard de kroeg binnen - David Grossman

GrossmanTalloze malen schiet je in de lach in de eerste roman die de Israëlische grootheid David Grossman schreef na Uit de tijd vallen, zijn ‘rouwboek’ over zijn in 2006 gesneuvelde zoon Uri. En dan toch: achter de humor, en de wel twintig goede moppen, schuilen dubbelhartige verhoudingen. In Komt een paard de kroeg binnen vraagt een Israëlische standup-comedian, vijftiger inmiddels, aan een jeugdvriend om naar zijn voorstelling te komen kijken en hem na afloop te vertellen wat hij heeft gezien. Het hoeft maar in een paar zinnen. Maar in werkelijkheid is de opdracht zo eenvoudig nog niet – en trouwens ook niet onschuldig. Als Grossman met deze bijtende en indrukwekkende roman één ding laat zien, dan is het hoe je van een boek talloze keren in de lach kunt schieten zonder er één moment vrolijk van te worden.

De wolkenridder - M.M. Schoenmakers

wolkenridderSinds Het zwaard van goud en liefde (1998) deed hij er het zwijgen toe, de Bossche auteur M.M. Schoenmakers (1949). Tot de plotselinge verschijning van De wolkenridders, een roman over de midlifecrisis van Gerlof Verdegaal, een 49-jarige Nederlandse planoloog. De roman staat bol van verzorgde, kalme zinnen. Zo kalm dat je even het idee hebt dat je met een literaire tijdmachine twee decennia teruggeflitst bent: dit is een boek, een ‘langzaam boek’, waar helemaal niets hips aan is. En meteen de gedachte: waren er maar méér van dit soort boeken, méér van dit soort schrijvers.

Om niet te verdwalen - Patrick Modiano

Patrick-Modiano-Om-niet-te-verdwalenVaak gaat het bij Patrick Modiano om de pogingen die mensen in het werk stellen om het (hun) verleden te achterhalen. In Om niet te verdwalen, de meest recente roman van de auteur die in 2014 de Nobelprijs voor de Literatuur kreeg, wil de verteller juist niets met vroeger te maken hebben. Maar, zoals dat gaat, mensen bellen op, van het een komt het ander (juist, door een vrouw), waarna zich tot stomme verbazing en soms ontroering van de held stukjes vroeger ontvouwen. Het resultaat is een beeldschoon portret van een man die ondanks zichzelf zijn geheugen wordt binnengelokt. En soms past er zelfs een puzzelstukje.

Compassie - Stephan Enter

enter-compassieWat moeten we met die man? Frank van Luijn, de held van Stephan Enters nieuwe roman Compassie presenteert zich in de eerste pagina’s als een zak, een zelfingenomen internetdater die een combinatie van eigendunk en oppervlakkigheid heeft die je niet van een veertiger verwacht. Wanneer hij verliefd wordt op een vrouw met een lichaam dat hem niet opwindt, raakt hij verstrikt in contemplaties die hoogst onvolwassen aandoen. Dat wringt, waardoor je geneigd bent te denken dat er met de roman wat loos is. Totdat de roman een vreemde wending neemt en het slot je bevreemd en gefascineerd achterlaat. Compassie gaat over zelfbedrog. Maar waar dat bedrog begint en eindigt, wordt door Enter steeds meer op losse schroeven gezet.

Dertig dagen - Annelies Verbeke

Omslag-dertig-dagen_LRDe ronkende aanbevelingen van collega-schrijvers die op de omslagen van hedendaagse romans belanden zijn regelmatig potsierlijk en altijd vederlicht – de lezer moet vooral niet denken dat een boek ingewikkeld is. Ook de opzet van Dertig dagen, de nieuwe roman van de Vlaamse Annelies Verbeke (1976), is eenvoudig: de veertiger Alphonse Badji is een klusjesman annex huisschilder met een wonderbaarlijk vermogen om zijn klanten verhalen te laten vertellen. Maar op het omslag van het boek staat een blurb met een heel andere boodschap, van David van Reybrouck: ‘Dit boek is een dialoog met onze grillige, taaie tijd. Lees het traag. Leg het weg. Lees het weer.’ Grillig, taai, traag – het zijn adjectieven die menige moderne uitgever een doodschrik zouden bezorgen. Intussen is Van Reybrouck niet alleen om zijn faam gevraagd, achterin het boek wordt hij bedankt voor zijn hulp als meelezer. En belangrijker: hij heeft gelijk.

Meer weten? Kijk op nrc.nl voor de aflevering over films, longreads, boeken, series (morgen) en muziek (vrijdag). Heb je tips en/of suggesties? Laat een reactie achter in de comments.