‘Nederland streeft België voorbij qua aantal bierbrouwers’

Dit stond in diverse media, waaronder NOS.nl en De Telegraaf

illustratie Emmelien Stavast

De aanleiding

Eigenlijk hoor je er op het terras niet meer bij als je een ‘gewoon’ pilsje bestelt. Speciaalbiertjes zijn in, vooral als ze een lokaal en ambachtelijk ogend etiket hebben. Er komen ook steeds meer bierbrouwers bij. Vorige week kon je in diverse media, waaronder De Telegraaf en NOS.nl, lezen dat er nu meer bierbrouwerijen in Nederland dan in België zijn. Is dat echt zo?

Waar is het op gebaseerd?

In de verschillende berichten stonden de volgende cijfers: er zijn nu 312 bierbrouwerijen in Nederland en 263 in België. De Nederlandse cijfers komen van de website cambrinus.nl. De man achter de website, Jan Ausems, probeert met drie andere bierkenners een zo actueel mogelijk overzicht te geven van het aantal bierbrouwers in Nederland. Dit doen ze onder meer door sociale media in de gaten te houden. De Belgische cijfers komen van Zythos, de Belgische nationale vereniging van bierproevers.

En, klopt het?

We bellen eerst eens met de Kamer van Koophandel (KvK). Alle ondernemingen, en dus ook bierbrouwerijen, zijn namelijk verplicht om zich in te schrijven bij de KvK. Niet veel later krijgen we een mailtje met de gegevens: er zijn op dit moment 228 bedrijven met als hoofd- of nevenactiviteit bierbrouwen bij de KvK ingeschreven. Hetzelfde doen we bij de Belgische tegenhanger, de FOD Economie. In België zijn er 259 brouwerijen actief.

228, dat is nogal een verschil met de 312 van cambrinus.nl. Voor een verklaring daarover bellen we met Jan Ausems. „Veel bierbrouwerijen zijn niet als bierbrouwerij bij de KvK ingeschreven. Sommige zijn bijvoorbeeld een stichting”, zegt hij. Maar alle 312 bierbrouwers op de website zijn wel officiële bedrijven en hebben een KvK-nummer. Die nummers kunnen we checken om te kijken als wat die brouwerijen wel zijn ingeschreven.

Op cambrinus.nl staan (inderdaad) 228 bedrijven die als hoofd- of nevenactiviteit bierbrouwen hebben. 71 bedrijven hebben niet als hoofd- of nevenactiviteit bierbrouwen. Verder zijn er vier bedrijven die net begonnen zijn en zich nog moeten inschrijven en negen bedrijven zijn inmiddels alweer uitgeschreven. Het blijkt dat veel bestaande bedrijven de afgelopen tijd zijn begonnen met het brouwen van één of meerdere eigen, lokale biertjes. Vooral groothandels in dranken en cafés doen dat. Maar ook een groothandel in ijzerwaren biedt een zelfgebrouwen biertje aan. Zelfs een webhostingbureau biedt via hetzelfde KvK-nummer een speciaalbier aan, terwijl het die activiteit niet heeft opgegeven bij het handelsregister. Dus officieel zijn er 228 bierbrouwers in Nederland, maar als je de bedrijven meetelt die niet geregistreerd zijn als bierbrouwer, maar wel een biertje brouwen, kom je uit op 299.

Bij het Belgische handelsregister van de FOD Economie speelt dit verschil minder. Er zijn vier bedrijven die wel in de database van Zythos staan, maar niet het vervaardigen van bier als hoofd- of nevenactiviteit hebben opgegeven aan de FOD. Alleen weten we niet zeker of er nog meer Belgische brouwerijen zijn die als iets anders zijn geregistreerd en niet zijn opgenomen in de database van Zythos.

Trouwens: je mag als bedrijf best nevenactiviteiten hebben, maar dat moet wel aangegeven worden bij de KvK. Een café dat ook een bierbrouwerij begint moet dat melden. „Anders pleeg je een economisch delict en zou je een boete kunnen krijgen”, vertelt de woordvoerder van de KvK. Al geeft ze ook toe dat daarop niet actief gecontroleerd wordt.

Conclusie

De conclusie hangt een beetje af van wat je als bierbrouwerij definieert. Als je je strikt houdt aan bedrijven die zijn geregistreerd als bierbrouwerij zijn er 228 in Nederland en 259 in België. Dan heeft België meer bierbrouwerijen en is de stelling onwaar.

Maar in Nederland is het aantal bedrijven dat een eigen biertje brouwt, maar die activiteit niet opgeeft bij het handelsregister behoorlijk gestegen. Als je al die cafés, groothandels, enkele stichtingen en één ICT-bedrijf ook meetelt kom je uit op 299 Nederlandse bierbrouwers. Alleen we weten niet precies hoeveel brouwerijen in België dit ook doen. Dus met een ruimere definitie is de stelling niet te checken.