Laat de kleurloze backbenchers eens zelf hun zetel verdienen

SP-Kamerlid Arnold Merkies tijdens het debat in de Tweede Kamer over de Voorjaarsnota. Foto ANP

Arnold Merkies van de SP behaalde een Tweede Kamerzetel met slechts 343 stemmen. Dat kun je geen kiezersmandaat meer noemen en vraagt om een drastische herziening van het kiesstelsel, betoogt JOVD-bestuurslid Jim van Mourik.

Een van de onderwerpen die bij het jaarlijkse debat met de Tweede Kamervoorzitter naar voren kwam, was het aantal afsplitsingen. Dankzij brede kritiek vanuit de Kamerfracties zal het presidium met regels komen om de rechten van afsplitsingen te beperken. Dit systeem gaat nog niet ver genoeg. Omdat de huidige praktijk niet meer bij de Kieswet aansluit, zou de Tweede Kamer de kans met beide handen moeten aangrijpen voor een structurele wijziging van de verstarde Kieswet en eventueel van de Grondwet, die het kiessysteem grondig vernieuwt.

In het huidige kiessysteem dienen partijen een lijst met kandidaten in, met een door hen vastgestelde lijstvolgorde. De behaalde zetels worden toegewezen aan de hoogste kandidaten op de lijst. Alleen indien kandidaten een kwart van de kiesdeler halen, ongeveer 15.000 stemmen, kunnen zij een voorkeurszetel behalen ten koste van kandidaten die hoger op de lijst waren geplaatst. Dit systeem brengt met zich mee dat kiezers in de praktijk niet op personen, maar op partijen stemmen. Nu de politieke partijen zelf bepalen wie op welke plaats terechtkomt, ligt de beslissing over wie zich volksvertegenwoordiger mag noemen, slechts bij de partijbesturen.

Zo heeft Tweede Kamerlid Arnold Merkies (SP) bij de verkiezingen direct een zetel behaald met slechts 343 stemmen – een aantal dat te lezen valt als een enthousiaste groep familie en vrienden. Volgens de Grondwet stemt hij echter zonder last, en met een individueel mandaat. Kandidaten met meer stemmen, maar onderaan de lijst van de betreffende partij, vissen achter het net. Dit is wrang. De Grondwet stelt dat Kamerleden stemmen met een individueel mandaat, of in de formulering van artikel 67, ‘zonder last’.

Lees verder (€)

Jim van Mourik is hoofdbestuurslid van de JOVD.