Hiddink verspeelde zijn gezag

Zeker voor voetbaltrainers geldt dat prestaties uit het verleden geen garanties bieden voor toekomstige successen. Dat is bij uitstek gebleken in de kortstondige tweede periode waarin Guus Hiddink bondscoach was van het Nederlands elftal. In deze elf maanden waarin hij bij de KNVB in dienst was, won Nederland slechts vier van de tien wedstrijden en staat het op een magere derde plaats, in een ogenschijnlijk niet sterke poule waarin gestreden wordt om kwalificatie voor het Europees kampioenschap. Een scherp contrast met het WK van 2014 in Brazilië, waar Nederland verrassend derde werd.

Hiddink (68) kan terugkijken op een mooie en bijzondere loopbaan als trainer/coach, die van hem een globetrotter heeft gemaakt. Hij trainde clubs in Nederland, Turkije, Spanje, Rusland en Engeland. Hij leidde de nationale teams van Nederland, Zuid-Korea, Australië en Rusland. Hij was er meestal succesvol. In Zuid-Korea is hij held voor het leven; in Gwangju werd een voetbalstadion naar hem vernoemd. In Rusland richtten ze een standbeeld voor hem op en waren er ouders die hun pasgeborenen Goes als naam gaven.

Uiteraard waren de triomfen die onder zijn leiding werden geboekt, niet alleen de verdienste van de coach. De kwaliteit van de spelers is bepalend; en het was niet louter ironie dat Hiddink de bijnaam ‘Guus Geluk’ kreeg opgestempeld. Niettemin: een man die als coach het beste van het Nederlandse voetbal vertegenwoordigde, net zoals zijn generatiegenoot Louis van Gaal dat doet.

Het is nooit helemaal duidelijk geworden waarom Hiddink, fysiek verzwakt door een operatie, de hoge maar ook zware functie bij het Nederlands elftal ambieerde. Was het om te laten zien dat hij zijn voorganger Van Gaal kon evenaren of overtreffen? Hij hengelde zelf naar de baan van bondscoach, waarvoor toenmalig Feyenoord-trainer Ronald Koeman voorbestemd leek. Dat was niet chic en het was niet wijs van de KNVB hierop in te gaan. Directeur Bert van Oostveen mag zich dit aantrekken, evenals de kosten die het afkopen van Hiddinks contract voor de KNVB met zich meebrengt.

Hiddink ontpopte zich tot een coach die warrig overkwam en te vaak zichzelf tegensprak. Met Van Oostveen kreeg hij het aan de stok over de vraag of er tussentijds een ‘plan van aanpak’ moest komen en of dat dan wel ‘plan van aanpak’ moest worden genoemd. Dat soort akkefietjes deed beider gezag geen goed.

Wat echt telt zijn de resultaten die het Nederlands elftal boekte en die waren onder de maat. Van Oostveen verklaarde na het ontslag: „Helaas waren de resultaten van het werk van Guus niet voor iedereen meteen zichtbaar.” Gevoel voor understatement kan de KNVB-directeur niet worden ontzegd.