Dit beeld werd u aangeboden door de NOS

de Olympische Spelen op tv. Het IOC kende de tv-rechten voor de komende Spelen deze week toe aan Discovery. Dat gaat ten koste van de sportuitzendingen op Nederlandse omroepen. Komen de Nederlandse sporters nog in beeld?

Epke Zonderland behaalde goud met zijn legendarische oefening op de rekstok tijdens de Zomerspelen in Londen in 2012. Foto ROBIN UTRECHT/ANP

„Nu de afsprong! Dubbelsalto. The Flying Dutchman. En hij staat! Ongekend. Epke Zonderland heeft hier de oefening van zijn leven geturnd.”

Zo won turner Zonderland bijna drie jaar geleden de gouden medaille op de rekstok tijdens de Olympische Spelen in Londen. Historische tv, mede door het commentaar van NOS-verslaggever Hans van Zetten.

Blijven Epke en zijn opvolgers te zien bij de publieke omroep? Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) meldde deze week dat het de Europese uitzendrechten voor de zomer- en winterspelen verkoopt aan Discovery. Het moederbedrijf van Eurosport betaalt 1,3 miljard euro om de Spelen van 2018, 2020, 2022 en 2024 uit te zenden in vijftig Europese landen. Dat betekent een grote slag voor publieke omroepen als NOS, BBC en ARD. Wat zijn de gevolgen?

1 Moet ik vanaf 2018 extra betalen om de Spelen te zien?

Nee. Discovery en het IOC hebben afgesproken dat een deel van de sport op het open net – niet achter een betaalmuur – wordt uitgezonden. Het gaat om minstens 200 uur Zomerspelen en 100 uur Winterspelen. Dat zal mogelijk op Eurosport zijn, dat in 98 procent van de Nederlandse huishoudens kan worden ontvangen. De Mediawet verplicht bovendien dat evenementen ‘van nationaal belang’, zoals de Spelen, op een open net worden getoond. Wettelijke minimum van de verslaggeving: zes uur per dag.

Verder heeft Discovery laten weten dat het sublicenties wil verkopen. De NOS zet in op een „ruime sublicentie”, aldus directeur Jan de Jong in een reactie. Maar ook commerciële omroepen als RTL en SBS zouden kunnen bieden op zo’n sublicentie.

2 Is dat een slag voor de publieke omroep?

Ja, want sport is een van de grote trekkers op tv. Ook bij de NOS. „Dit is voor ons en alle andere publieke omroepen in Europa dan ook een serieuze dreun”, zei NOS-directeur De Jong, die ook al de Champions League is kwijtgeraakt. Sport is bovendien een belangrijke aanjager van nieuwe digitale activiteiten bij de publieke omroep. De NOS zond tijdens vorige Spelen live online sportwedstrijden uit die niet op tv werden getoond.

De deal heeft ook financiële gevolgen voor de publieke omroep. De NOS moet mogelijk meer betalen voor sublicenties. En de Sterinkomsten zullen lager zijn. Ster boekte vorig jaar nog een record dankzij de Spelen in Sotsji (en het WK in Brazilië).

Een woordvoerder van de European Broadcasting Union (EBU), die namens de publieke omroepen die rechten verwerft, reageerde gisteren teleurgesteld. „Deze ontwikkeling illustreert hoe het IOC de Spelen op een andere manier positioneert: van een gratis evenement voor alle Europese kijkers naar een toernooi voor betaal-tv en andere gesloten platformen.” Hij denkt dat Discovery zo weinig mogelijk beelden wil laten zien op zijn openbare kanalen.

3 Waarom koos het IOC voor Discovery?

IOC-baas Thomas Bach droomde onlangs hardop van een tv-zender die alleen Olympische Spelen toont. „We stapten meteen op het IOC af en vertelden dat onze visie was om de Olympische vlam 365 dagen per jaar te laten branden”, zei Discovery-topman David Zaslav maandag tegen CNN. Discovery krijgt nu toegang tot het beeldarchief van het IOC. Er komt een Olympisch tv-station dat in heel Europa te zien moet zijn. Het Nederlandse IOC-lid Camiel Eurlings zei gisteren tegen de NOS dat het vooral de digitale plannen waren waarom voor Discovery is gekozen.

De grootste aandeelhouder van Discovery is de Amerikaanse zakenman John Malone, grootaandeelhouder van Liberty Global. Dat is het moederbedrijf van tv-aanbieder Ziggo. Zo bezit Malone bijna de hele tv-keten: hij heeft de rechten, de zenders en de distributeurs.

De EBU wilde ook niet te veel bieden, omdat de eerste twee van de vier Spelen in Zuid-Korea en Tokio worden gehouden. Dat zijn minder aantrekkelijke tijdzones: er is weinig sport op (Europese) primetime.

4 Waarom houden mediabedrijven zo veel van sport?

Tv en topsport zijn geknipt voor elkaar, schrijven onderzoekers van adviesbureau Deloitte in een rapport over sportrechten (2014). „Op het hoogste niveau is sport prachtig live drama.” Volgens Deloitte betaalden media in 2014 wereldwijd 22 miljard euro voor de uitzendrechten van reguliere competities, van topvoetbal tot grote Amerikaanse sport. Dat was 14 procent hoger dan in 2013.

De belangrijkste redenen: mensen kijken massaal, ook jongeren, ze zappen niet en ze praten er graag over op sociale media. Sport is de redding van de tv, voor zenders en adverteerders.